Sol ventrikül destek cihazı implantasyonu yapılan hastalarda karotis ve orta serebral arterlerdeki akım dalgalarının analizi ve nörokognitif fonksiyonlara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KARAHAN
Danışman: Sinan Sabit KOCABEYOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Kalp yetmezliği önde gelen morbidite ve mortalite nedenleri arasında yer almaktadır. İleri kalp yetmezliği tedavisinde medikal ve resenkronizasyon cihaz tedavilerinin yanında son yıllarda önemi giderek artan sol ventrikül destek cihazları (LVAD) da kullanılmaktadır. Kalp transplantasyonu halen kalp yetmezliği için altın standart tedavi olsa da, transplantasyon sırasında bekleyen hasta sayısındaki artış ve bekleme süresindeki uzunluk bu hastalar için LVAD ihtiyacını arttırmaktadır.Yeni nesil LVAD'ler sentrifugal veya aksiyel akım cihazları olup daha küçük, dayanıklı ve fizyolojik olmayan devamlı akım formuna sahiptirler. Kalbin pompa gücünün zayıflamasına bağlı olarak gelişen kalp yetmezliğinde kullanılan, devamlı akım üreten LVAD'lerin oluşturduğu akım formları invaziv kan basıncı ölçümlerinde pulsatilitesi azalmış bir görünüme neden olmaktadır.LVAD implantasyonu sonrası medikal tedavi alan hastalarla karşılaştırıldığında yaşam kalitesi ve sağkalımın olumlu olarak etkilendiğine dair çalışmalar mevcuttur. Kronik hipotansiyona bağlı nörokognitif fonksiyonlardaki azalma kalp yetmezliği olan hastalarda gösterilmiştir.LVAD implantasyonu sonrası aort kapak açılıma bağlı ve değişen karotis ve orta serebral arterlerdeki kan akımı dalga formlarının nörokognitif fonksiyonlara etkileri ile ilgili bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada LVAD implantasyonu yapılan hastalarda akım formları analizleri ve eğer değişim varsa da bu bulguların nörokognitif fonksiyonlara bir etkisi olup olmadığı incelenerek bu alanda kısıtlı olan literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem 2012 Ocak ayından 2016 Mart ayına kadar Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde LVAD implantasyonu yapılan erişkin 31 hasta, kalp yetmezliği kontrol (HF) grubu için 26 hasta ve sağlıklı gönüllü (SG) kontrol grubu için 27 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen kişilerin demografik, ekokardiyografik, karotis ve orta serebral arter akım hızları [sol ve sağ ana karotis arter (LCCA ve RCCA), sol ve sağ internal karotis arter (LİCAA ve RİCA), sol ve sağ orta serebral arter (LMCA ve RMCA); en yüksek sistolik hız (PSV), diyastol sonu hız (EDV), pulsatilite indeksi (Pİ) ve rezistans indeksi (Rİ)] için renkli Doppler ultrasonografik ve nörokognitif test verileri analiz edildi. Bulgular Çalışmaya dahil edilen LVAD hastalarının ortalama takip süresi 384,2 gündür (min:92, maks: 1426). LVAD grubunda26 erkek (%83,9), HF grubunda 22 erkek (%84,6) ve SG grubunda 22 erkek (%81,5) olup LVAD grubunun yaş ortalaması 41±14,1, HF grubunun 48,8±9,5, SG grubunun 42,1±9,5 yıldır. LCCA, LİCA, RCCA-PSV içinhız sıralaması SG>HF>LVAD şeklindedir ve gruplar arasında anlamlı fark mevcuttur [sırasıyla, (p LVAD ve SG>LVAD şeklindedir ve gruplar arasında anlamlı fark mevcuttur [her iki analiz için de (p HF şeklindedir (p LVAD şeklindedir ve anlamlı fark mevcuttur [her iki MCA için de (p HF ve SG>HF şeklindedir. Hızlar arasında anlamlı fark mevcuttur [her iki analiz için de (p 0,05). Ancak kapak açılımı olmayan grup ve 10 atımda 7-10 açılım olan gruplar arasında karotis ağacının tüm Rİ değerleri ile LCCA-Pİ haricindeki karotis ağacının tüm Pİ değerleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (Açılım olmayan grup 0,05). Nörokognitif değerlendirmede ise LVAD grubunun öğrenme performansı diğer iki gruba (HF ve SG) kıyasla daha iyi olduğu sonucu çıkarılmaktadır (p<0,05). Aort kapak açılımı 7-10/10 atım olan hastaların tepki süreleri uzun ve öğrenme puanları kapak açılımı olmayan gruba göre daha düşük bulunmuştur. Sonuç LVAD'li hastalarda cihaz implantasyonu sonrası pre-operatif dönem, HF ve SG gruplarına göre PSV azalmakta, EDV artmakta, Pİ-Rİ'ler azalmaktadır. Aort kapak açılımına göre LVAD grup içi sınıflandırıldığında ise kapalı olan grubun açık olan gruba göre daha düz bir akım paternine sahip olduğu görülmüştür. Nörokognitif fonksiyonlarda ise LVAD grubunun öğrenme performansı HF ve SG gruplarına göre anlamlı olarak daha iyi bulunmuş, LVAD grup içi analizde ise kapak açılımının olmadığı (tamamen cihaz bağımlı akım) durumda tepki süreleri daha kısa ve öğrenme puanları daha yüksek bulunmuştur. Bu bulgulara göre cihaz bağımlı akım paterni kazanan dolaşım sistemi sayesinde serebral otoregülasyona daha az ihtiyaç duyulmakta, öğrenme performansı artarken, diğer nörokognitif fonksiyonlarda kötüye gidiş görülmemektedir.