Opioid kullanım bozukluğu tanısıyla takipli hastalarda IL-6 düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET ER

Danışman: Başak ÜNÜBOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, opioid kullanım bozukluğu (OpKB) tanısı ile izlenen hastalarda interlökin-6 (IL-6) düzeylerinin tedavisiz, erken remisyon (3 – 12 ay buprenorfin/nalokson tedavisi altında olan takipli) ve tam remisyon (> 12 ay buprenorfin/nalokson tedavisi altında olan takipli) dönemlerinde nasıl değiştiğini kesitsel olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışma, Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH. AMATEM polikliniğine 30 Ocak 2025-10 Mayıs 2025 tarihleri arasında başvuran ve dahil etme kriterlerini karşılayan 146 erkek katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya başlanmadan önce T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 2024/13-68 sayılı toplantı kararı ile izin alınmıştır. Dahil olma ve dışlama kriterlerini karşılayan, sözel ve yazılı onam veren katılımcılar dahil edilmiştir. Her üç gruptan alınan venöz kan örneklerinde serum IL-6 seviyesi ölçülmüş, tanısal görüĢme için SCID-CV, sosyodemografik ve klinik değişkenler için araştırmacılar için hazırlanmış olan form kullanılmıĢtır, bağımlılık Ģiddeti ise Bağımlılık Profili İndeksi (BAPİ) ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda aktif opioid kullanımının, buprenorfin/nalokson tedavisi ile remisyonda olan katılımcılara göre daha yüksek serum IL-6 seviyeleriyle iliĢkili olduğu tespit edilmiştir. Gruplar arasındaki serum IL-6 düzeyleri incelendiğinde ise tedavisiz grup ile erken remisyon ve tam remisyon grupları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuĢ olup, (p:0.007), erken remisyon ve tam remisyon grupları arasında ortalama serum IL-6 düzey açısından farklılık gözlenmiş olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Serum IL-6 düzeylerinin hangi parametreler ile etkileşim içinde olabileceğini tespit etmek 7 amacıyla yapılan analizlerde ise tedavi süresi, madde kullanım özellikleri veya bağımlılık şiddeti ile serum IL-6 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bağımlılık profili indeksi (BAPİ) ile ölçülen bağımlılık şiddeti ise en yüksek tedavisiz grupta tespit edilmiş, tedavi süresi ile istikrarlı olarak azalıp, tam remisyon grubunda sıfıra yakın olduğu gözlemlenmiĢ olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuĢtur (p<0.05). Tedavi altındaki grupların özellikleri incelendiğinde ise, erken remisyon döneminde daha yüksek buprenorfin/nalokson dozlarının daha düşük bağımlılık şiddetiyle ilişkili olduğu gözlemlenmiştir (p:0.01)