Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliğine başvuran malignite hastalarının demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıklarının malignite durumuyla ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİT EROL

Danışman: Ahmet Engin ATAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Kanser, dünya genelinde kardiyovasküler hastalıklardan sonra en sık görülen ölüm nedenidir. Genetik yatkınlığın yanı sıra yaşam tarzı faktörleri—özellikle beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı—kanserin gelişiminde belirleyici rol oynamaktadır. Bu çalışmada, malignite tanılı hastaların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve malignite tipi ile metastaz durumu arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan bu çalışma, Ocak 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvuran 137 malignite tanılı hasta üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların demografik ve klinik verileri hasta dosyalarından ve hastane otomasyon sisteminden retrospektif olarak elde edilmiştir. Ayrıca tüm hastalara günlük beslenme alışkanlıklarını, sebze-meyve, et, süt ürünleri ve tatlı tüketimlerini sorgulayan kapsamlı bir anket uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 30.0 programı ile analiz edilmiş, kategorik değişkenler Ki-kare testi, sürekli değişkenler ise uygun parametrik veya nonparametrik testlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 52,6 ± 13,3 yıl olup %81,8'i kadındır. En sık görülen maligniteler sırasıyla meme (%22,6), tiroid (%19,7) ve kolorektal kanserlerdir. Hastaların %41,6'sında en az bir ek hastalık bulunmakta olup en sık hipertansiyon (%13,9) ve diyabet (%10,9) saptanmıştır. Ailede kanser öyküsü %39,4 oranındadır. Sigara kullanımı %9,5, alkol kullanımı ise %0,7 gibi oldukça düşük oranlarda bulunmuştur. Katılımcıların %56,9'unda metastaz saptanmış, metastaz varlığı ile yaş ve cinsiyet arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Beslenme değerlendirmesinde hastaların önemli bir kısmının sebze ve meyve tüketiminin yetersiz olduğu, kırmızı et ve işlenmiş gıda tüketiminin ise yüksek olduğu görülmüştür. Akdeniz tipi beslenme alışkanlığı olanlarda metastaz oranı daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, beslenme alışkanlıklarının malignite türü ve seyri üzerinde anlamlı etkileri olabileceğini göstermektedir. Sağlıklı, sebze-meyve ağırlıklı, düşük işlenmiş gıdalı beslenme tarzının kanser riskini ve metastaz olasılığını azaltabileceği sonucuna varılmıştır. Bulgular, kanser hastalarında beslenme düzeninin tanı, tedavi ve takip süreçlerine entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kanser, malignite, beslenme alışkanlıkları, metastaz, Akdeniz diyeti.