Hekimlerde COVİD-19 dönemi sonrası ilaç kullanımının ve yaşam tarzı değişikliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ÇEK
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Hekimlerde Covid-19 dönemi sonrasında ilaç kullanımındaki değişikliklerin ve yaşam tarzı değişimlerinin değerlendirilmesi GEREÇ ve YÖNTEM: 2021 yılında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi'nde görev yapmakta olan hekimlerin araştırmaya katılmaya yönelik onamları alınmıştır. Hekimlere, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, kronik hastalık ve yaşam tarzı özgeçmişleri, ilaç kullanım durumları, fiziksel ve psikolojik şikayet durumları, spor yapma düzenleri, beslenme düzenleri, takviye besin/vitamin kullanım durumları, Covid-19 hastalığını geçirme durumları, pandemiden korunma düzeyleri, mutluluk durumlarını sorgulayan 43 soruluk anket uygulanmıştır. Anket sonucunda Covid-19 dönemi sonrasında hekimlerdeki ilaç kullanımı ve yaşam tarzı değişikliği değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 22 programında analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde gibi betimsel istatistiklerden faydalanılmıştır. Güvenilirlik analizi için Cronbach's Alpha kullanılmıştır. Sürekli değişkenlerin grup arası karşılaştırmasında gruplara düşen birim göz önünde bulundurulmuş ve non-parametrik testlerden Kruskal-Wallis kategorik değişkenlerin grup içi karşılaştırılmasında ki-kare analizi kullanılmıştır. Çalışma genel olarak p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza katılan 295 hekimin 217'si (%73,6) kadın, 78'i (%26,4) erkektir. %56,6'sı evli, %43,4'ü bekardır. %72,5'i dahili branş, %8,5'i cerrahi branş, %19'u pratisyen hekimdir. %63,1'i ailesi ile, %31,9'u yalnız, %5,1'i arkadaşı ile yaşamaktadır. %17,6'sının bilinen kronik hastalığı vardır. Covid-19 dönemiyle birlikte kadınlarda fiziksel şikayet artışı, takviye besin/vitamin kullanımı, stres düzeyinde artış, antidepresan/terapi ihtiyacı anlamlı derecede yüksek iken erkeklerde spor düzeninde değişiklik anlamlı derecede yüksektir. Evlilerde antidepresan/terapi ihtiyacı ve mesleki memnuniyette azalma anlamlı derecede yüksektir. Cerrahi branşlarda Covid-19 dönemi sonrasında takviye besin/vitamin kullanımı anlamlı derecede yüksek iken stres düzeyinde artış anlamlı derecede düşüktür. Kronik hastalığı olan hekimlerde çay/kahve tüketiminde artış ve antidepresan kullanımı/terapi ihtiyacı anlamlı derecede yüksektir. Aktif Covid nöbeti tutanlarda takviye besnin/vitamin kullanımı ve sigara içme alışkanlığında artış anlamlı derecede yüksek iken stres anlamlı derecede düşüktür. İlaç kullanımıyla sosyodemografik özellikler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. İlaç kullanımı ile ilgili anlamlı bulunan tek sonuç Covid dönemi sonrasında takviye besin/vitamin kullananlarda günde 2-4 arası ilaç kullanımının fazla olmasıdır. SONUÇ: Covid-19 pandemisinin en fazla etkilediği kişilerden olan hekimlerimizin cinsiyet, medeni durum, branş, kronik hastalık, aktif Covid nöbeti tutma durumlarına göre günlük hayatlarında-yaşam tarzlarında, sağlık durumlarında-ilaç kullanımlarında ve aynı zamanda ümitsizlik, mesleki memnuniyet, mutsuzluk gibi psikolojik ve duygu durumlarında anlamlı değişiklikler vardır. ANAHTAR KELİMELER: Covid-19, ilaç kullanımı, yaşam tarzı, psikoloji, beslenme ve spor.