80 yaş üzeri bireylerde yaşam aktivitelerinin idamesi için en uygun serbest tiroksin seviyesinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE AYŞE ÖNAL

Danışman: Hakan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, 80 yaş üzeri bireylerde serbest tiroksin (FT4) seviyelerinin günlük yaşam aktivitelerinin (GYA) idamesindeki rolünü değerlendirmeyi ve FT4 düzeylerinin bağımlılık durumunu öngörmedeki değerini araştırmayı amaçlamaktadır. Böylece tiroid hormon düzeylerinin ileri yaş grubunda fonksiyonel kapasiteye katkısı, yaşlanma sürecinde olası biyobelirteç rolü ve klinik uygulanabilirliği ortaya konmuştur. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırma, 80 yaş ve üzeri 210 bireyle yürütülmüştür. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan katılımcıların demografik verileri, kronik hastalık öyküleri ve ilaç kullanımları kaydedilmiştir. Laboratuvar verilerinden FT4, T3 ve TSH düzeyleri ölçülmüş; fonksiyonel durum, Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (bağımlı, yarı bağımlı, bağımsız) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Bağımsız Gruplar t testi, regresyon ve ROC eğrisi analizleri kullanılmıştır. TSH düzeyi 10 mIU/L'nin üzerinde olan 8 yaşlı birey (%3,7) çalışma başlangıcında dışlandı. Bulgular: Katılımcıların büyük çoğunluğunda kronik hastalık ve ilaç kullanımı mevcut olup, TSH düzeyi 0.4 mIU/L'nin altında olan bireylerin oranı %5,2 olarak saptanmıştır. FT4 düzeyleri açısından cinsiyet, kronik hastalık ve ilaç kullanımı grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Günlük yaşam aktivitesi grupları (bağımlı, yarı bağımlı, bağımsız) arasında FT4, T3 ve TSH değerleri bakımından da istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Regresyon analizinde GYA puanını yaş, medeni durum ve eğitim durumu değişkeni anlamlı olarak yordamış (p<0,05), FT4, T3 ve TSH'in bağımsız katkısı bulunmamıştır. ROC analizi, FT4 düzeylerinin bağımlılık durumunu ayırt etme gücünün sınırlı olduğunu göstermiştir (AUC<0,60). Sonuç: Araştırma, ileri yaşlı bireylerde serbest tiroksin düzeylerinin günlük yaşam aktivitelerinin idamesinde belirleyici bir faktör olmadığını, en güçlü belirleyicinin yaş olduğunu göstermektedir. Bulgular, yaşlılıkta fonksiyonel kapasiteyi değerlendirmede FT4 düzeylerinin tek başına yeterli bir biyobelirteç olamayacağını, kapsamlı klinik değerlendirmelerin gerekli olduğunu ortaya koymuştur. Çok merkezli ve daha geniş örneklemli çalışmalarla desteklenmesi halinde sonuçların klinik uygulamalara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Serbest Tiroksin, Günlük Yaşam Aktiviteleri, Fonksiyonel Bağımlılık, Tiroid Fonksiyon Testleri, İleri Yaş