Şizofreni olgularında duyusal işlemleme güçlükleri ile klinik özellikler arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURTAZA İÇLEK
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Rezidüel tip şizofreni olgularında duyu işlemleme güçlüklerini saptamak, duyu işlemleme güçlüklerinin depresif, negatif ve pozitif belirtiler ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'nde yatarak tedavi gören ve ayaktan başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan 18-65 yaş arası 66 rezidüel tip şizofreni olgusu ile 83 sağlıklı kontrol grubu alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen katılımcılara görüşme sırasında sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Hastalığın şiddetini ve klinik özelliklerini tespit etmek amacıyla Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), hastaların işlevsellik düzeylerini ölçmek amacıyla Global Değerlendirme Ölçeği (GDÖ) kullanılmıştır. Olguların duyusal duyarlılıklarını ölçmek amacıyla Duyusal Duyarlılık Ölçeği (DDÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda rezidüel tip şizofreni olgularının sağlıklı kontrol grubuna göre DDÖ-Arzulama puanlarının düşük olduğu, DDÖ-Kaçınma ve DDÖ-Toplam puanlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Olguların yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, istihdam durumu ve sigara kullanıp kullanmaması ile Duyusal Duyarlılık Ölçeği (DDÖ) alt ölçek ve toplam puanları ile arasında ilişki bulunmamıştır. Şizofreni olgularında hastalık başlangıç yaşı ile DDÖ-Arzulama puanları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Olguların geçmiş intihar sayıları, psikiyatrik nedenli hastane yatış sayıları ve geçirilmiş psikotik atak sayıları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Klinik ölçeklerden GDÖ puanları ile DDÖ-Kaçınma puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. PANSS Negatif belirtiler puanları ile DDÖ-Arzulama puanları arasında negatif korelasyon, DDÖ-Kaçınma puanları ile pozitif korelasyon saptanmıştır. PANSS-Genel Psikopatoloji puanları ile DDÖ-Kaçınma ve DDÖ-Toplam puanları arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Bununla beraber PANSS-Toplam puanı ve DDÖ-Toplam puanı arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Sonuçlar: Rezidüel tip şizofreni olguları sağlıklı kişilere kıyasla duyusal işlemleme güçlükleri yaşamaktadır. Olgulardaki negatif belirtiler, genel psikopatolojik belirtiler, işlevsellik düzeyi, hastalığın başlangıç yaşı aversif uyaranlara karşı duyarlılık oluşturup kaçınma davranışlarına yol açarken, negatif belirtiler hedonik uyaranlara karşı kayıtsızlığa neden olup duyusal arayışı azaltmaktadır.