Ratlarda progesteron türevlerinin farklı doz ve yollarla kullanımının endometrium doku düzeyi, kan seviyesi ve endometrial implantasyon belirteçlerinin ekspresyonuna etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMANUR SERT ÇAKIR

Danışman: Seyit Temel CEYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: IVF sürecinde luteal fazı desteklemek amacıyla kullanılan progesteron ve didrogesteronun endometrium üzerinde yaptığı değişimler çeşitli çalışmalarla araştırılmıştır, ancak doku düzeyinde ve moleküler araştırmalar hala yapılmaktadır. Luteal faza destek amaçlı kullanılan progesteronun çeşit, yol ve dozları için konsensus bulunmamaktadır. Bu projede amacımız progesteronun farklı kullanım şekli ve dozları ile, kan ve dokudaki ilaç miktarının gerçek değerlerle tespitini araştırmaktır. Böylece en etkili endometrial doku düzeyini oluşturan ilaç yolu ve dozu bulunarak doğru ilaç kullanımıyla IVF başarısının arttırılması sağlanacaktır. Ayrıca maliyet ve gereksiz ilaç kullanımı azaltılacaktır. Yöntem: Düzenli menstruel siklusları belirlenen ve ortalama 250-300 gr ağırlıkta fertil toplam 77 adet hayvandan oluşan 11 adet çalışma grubu oluşturuldu. Proöstrus döneminde başlayarak 3 gün süreyle vajinal, intramuskuler, subkutan ve oral düşük ve yüksek dozlarda progesteron ve oral didrogesteron verildi. Sonrasında nekropsi ile elde edilen endometrial dokudaki ve kandaki progesteron düzeylerine Tandem-MS kullanılarak bakıldı. Sonuçların istatistiksel analizleri SPSS 22 programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Düşük doz ve yüksek doz didrogesteron alan ratlarda ayrı ayrı istatistiksel analiz yapıldığında yüksek doz didrogesteron verilen ratlarda dokudaki ve kandaki didrogesteron düzeyinin düşük doz verilenden fazla olduğu görüldü. Ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Vajinal, Oral, İntramuskuler ve Subkutan micronize progesteron düşük ve yüksek dozları karşılaştırıldığında doku düzeyinde anlamlı fark yoktu. Ancak tümünün kan düzeyleri karşılaştırıldığında intramuskuler ilaç verilen ratlarda kan düzeyleri diğerlerinden anlamlı olarak yüksek çıktı. Düşük ve yüksek doz intramuskuler ilacın kandaki değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Vajinal ve oral progesteron karşılaştırmasında oral progesteronun doku ve kandaki düzeylerinin sonuçları ortalama olarak yüksek olsa da istatistiksel anlamlı fark yoktu. Sonuç: Çalışmamızda verilen yolların dozdan bağımsız olarak birbirinden anlamlı olarak fark oluşturmadığı görüldü. Progesteron çeşitlerinin kullanım yollarının doku düzeyine geçen miktarı etkilemediği ve dozu yükseltmenin doku progesteron düzeyini anlamlı olarak arttırmadığı görülmüştür. Bu nedenle hasta konforunu bozmayacak düşük dozda ilaçların tercih edilmesi önerilebilir.