Obstruktif akciğer hastalığı olan bireylerde koah-astım yorgunluk ölçeği kullanılarak belirlenen yorgunluk düzeyinin hastalık şiddeti ile arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA ALTAN ÇOTUR
Danışman: Emine Bahar KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, obstrüktif akciğer hastalıkları kapsamında yer alan astım ve KOAH tanılı bireylerde KOAH-Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ) kullanılarak yorgunluk düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin hastalık şiddeti ile olan ilişkisini istatistiksel olarak değerlendirmektir. Ek olarak, yorgunluk düzeyinin yaş, cinsiyet, çalışma durumu gibi sosyodemografik özelliklerle karşılaştırarak bunların hastalık ile ilişkisi değerlendirildi ayrıca hastane başvurusu ve hastanede yatış öyküsü gibi değişkenlerle ilişkisi de incelendi. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'ne Haziran -Kasım 2024 tarihlerinde 6 ay süreyle başvuran 212 astım ve 285 KOAH tanılı hasta dahil edildi.Tüm hastaların sosyodemografik özellikleri sorgulanarak kayıt altına alındı. Hastalara spirometri uygulanarak FEV1, FEV1/FVC ve FVC değerleri ölçülerek kaydedildi. Hastalık şiddetini değerlendirmek amacıyla KOAH hasta grubuna KOAH Değerlendirme Testi (CAT), astım hasta grubuna Astım Kontrol Testi (AKT) ve her iki gruba da Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi (mMRC) Dispne Skalası uygulandı.Tüm hastalara KOAH-Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ) dolduruldu. Elde edilen veriler, uygun istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Astım hastalarında yorgunluk düzeyi ile Astım Kontrol Testi (AKT) skorları arasında negatif bir korelasyon bulundu, KOAH hastalarında ise KOAH Değerlendirme Testi (CAT) skorları ile yorgunluk düzeyi arasında pozitif bir korelasyon saptandı. Ayrıca FEV1 değerleri azaldıkça, hastaların yorgunluk düzeylerinin arttığı gözlendi. Tüm hasta gruplarında Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi (mMRC) dispne skalası skorları arttıkça, KOAH-Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ) puanlarının da arttığı tespit edildi. Bu bulgular, astım ve KOAH hastalıklarının şiddetinin artmasıyla birlikte yorgunluk düzeyinin de belirgin şekilde arttığını göstermektedir. Ek olarak, astım hastalarında ileri yaş ile, KOAH hastalarında ise hastane yatış öyküsü ile artmış yorgunluk düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler bulundu. Sonuç: KOAH ve astım hastalarında yorgunluk, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen önemli bir semptomdur. KOAH-Astım Yorgunluk Ölçeği gibi araçlarla yorgunluğun değerlendirilmesi, hastalık yönetiminde bireyselleştirilmiş yaklaşımlara katkı sağlayabilir. Yorgunluk düzeyinin rutin klinik pratikte değerlendirilmesi, hastaların fonksiyonel kapasitelerinin artırılması ve yaşam kalitelerinin iyileştirilmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: KOAH, astım, yorgunluk, KOAH-astım yorgunluk ölçeği, hastalık şiddeti