Karbonmonoksit zehirlenmesi fare modelinde stevia rebaudiana ekstraktının beyin üzerine etkilerinin histopatolojik incelemesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER MURAT ALBAYRAK

Danışman: Barış BAYKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Karbonmonoksit zehirlenmesi hiperbarik oksijen ile tedavi edilse de zehirlenmeden sonra ortaya çıkan gecikmiş nörolojik sekeli önlememektedir. Stevia rebaudiana, antioksidan etkileri olan bir bitkidir. Bu çalışmada stevia rebaudiana ekstraktı ve izosteviolün gecikmiş nörolojik sekel gelişimi üzerine önleyici etkileri incelendi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 6-7 haftalık, 32-33 gr ağırlığında 59 BALB/c erkek fare dahil edildi. Deney gruplarında 1.000ppm ve 50.000ppm karbonmonoksit gazı ile zehirleme yapıldı. Negatif kontrol grubuna kuru hava uygulandı. Tedavi gruplarına stevia ekstraktı ve izosteviol, kontrol gruplarına içme suyu gavajı 9 gün uygulandı. Çalışmanın 3 ile 8'inci günleri arasında Morris Water Maze (MWM) testi uygulandı. Tüm fareler dokuzuncu günde sakrifiye edildi. Bulgular: Düşük doz stevia grubu ve pozitif kontrol grubunun diğer gruplar ile arasındaki kaçış gecikme süreleri farkı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). Hedef kadranda yüzme süresi açısından düşük doz stevia grubu ile pozitif kontrol grubu arasında ve her iki grubun diğer gruplar ile arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). GFAP immün işaretleme analizlerinde düşük doz stevia grubu ve pozitif kontrol grubunun diğer gruplar ile arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). Sonuç: Zehirlenme sonrasında kullanılan stevia rebaudiana ekstraktı gecikmiş nörolojik sekel hastalığına bağlı öğrenme güçlüğü ve hafıza problemlerinin ortaya çıkmasını engellemekte, hipokampus bölgesindeki ve beyin genelindeki astrositlerde GFAP immün işaretleme düşüşünü önlemektedir.