Gastrointestinal sistem maligniteli hastalarda malnütrisyon ve sarkopeni durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE TEMİZEL TAŞLI
Danışman: Ömür Berna ÇAKMAK ÖKSÜZOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Çalışmamızın amacı, yeni tanı almış ve henüz sistemik tedavi veya radyoterapi başlanmamış gastrointestinal maligniteli hastalarda, malnütrisyon değerlendirerek prognoz üzerine etkisini göstermek ve sarkopeni kavramındaki kas kütlesine yönelik eşik değerleri değerlendirmektir.Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği' nde gastrointestinal (özefagus, mide, pankreas, karaciğer, safra kesesi ve safra yolları, kolon ve rektum ) malignite tanılı 114 hasta dahil edildi.Hastalara tedavi almadan önce NRS-2002, PG-SGA anket formları yönlendirildi. Hastaların başlangıçta GLIM kriterlerine göre nütrisyon durumu belirlendi. Hastalar başlangıçta ve 3. Ayda(90±10 gün) triceps deri kıvrım kalınlığı, sistemdeki mevcut BT görüntülerinden L3 psoas kas indeksi hesaplama, ultrasonla ile uyluk kas kalınlığı ölçümü ile değerlendirilip karşılaştırılmaları yapılarak istatiksel analizleri yapılmıştır. Bulgular:Çalışmaya alınan hastaların 77' si erkek 114 (%28,1 mide kanseri, %11,4' ü pankreas kanseri) hastanın yaş ortancası 62 (33-84), ECOG PS 1 hasta sayısı %77,2 olup %85 hasta evre 3 ve üzeriydi. Başlangıçta malnütrisyon tarama araçlarıyla PG-SGA skoru %37,7 ciddi malnütrisyonlu (skor≥9), %37,7 orta malnütrisyonlu(skor 4-8), %19,3 şüpheli malnütrisyonlu (skor 2-3) ve NRS-2002 (skoru ≥ 3) %58,8 bulundu. GLIM kriterlerine göre %62,3 hastayı malnütre bulduk. Sarkopeni kavramındaki kas kütlesi değerlendirmeye yönelik eşik değerleri triceps deri kıvrım kalınlığı 12,14±6,71 mm, uyluk kas kalınlığı ultrason ölçümü 29,93±8,31 mm, L3 vertebra psoas kas indeksi ortalaması eşik değeri 5,91±2,04 c2/m2 bulundu. ECOG PS 2-3 en yüksek pankreas %30.8 ve mide kanseri %18,7 idi, GLIM kriterlerine göre başlangıçtaki malnütrisyon ECOG PS' ye bağımlıydı(p=0,001).Başlangıçta GLIM'e göre malnütre hastalarda progresyon olup eks olma %66,7,progresyon olmayanlarda %8,3'idi. Malnütrisyon olanlarda ölüm oranı %46.5, malnütrisyon olmayanlarda %16.3'e düşmekte olup istatiksel olarak olumlu anlamlı bulundu. Sonuç:Gastrointestinal maligniteli hastalarda malnütrisyon ve sarkopeni tarama araçlarınının kullanımının önemi ve yetersiz beslenmeyle gastrointestinal kanser hasta popülasyonunda mortalitenin daha kötü seyretmesiyle beraber, malnütrisyonun taranması gerektiği ve sarkopeni tanımındaki kas kütlesi kaybının tespiti için iliopsoas kas indeksi, ultrasonla uyluk kas ölçümleri eşik değerlerinin belirlenmesinin onkoloji popülasyonu açısından yol göstereci olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal kanser, malnütrisyon, sarkopeni, psoas kas indeksi, GLIM