Çoklu ilaç kullanımı olan hastalarda depresyon ve anksiyete bozukluğu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞRA OSMA
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Hastanın kullandığı ilaç sayısı arttıkça yan etki riski de katlanarak artmaktadır. İki ilaç kullanımında potansiyel yan etki riski %6 iken, beş ilaç kullanımında bu oran %50'ye, 8 ve daha fazla ilaç kullanımında ise neredeyse %100'e ulaşmaktadır. Yapılan birçok çalışmada çoklu ilaç kullanımının hastalarda mortalite ve morbidite üzerinde olumsuz etkisi olduğu ortaya konulmuştur. Amaç: Çoklu ilaç kullanımının depresyon ve anksiyete sıklığı üzerine olası etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Materyal ve Metod: Araştırma İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM), Esenler Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.07.2020-31.07.2020 tarihleri arasında başvuran 316 hastaya tarafımızca oluşturulan sosyodemografık veriler içeren form ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği formunun (HAD) birleşiminden oluşan anket yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Farklı birçok tanımı olan polifarmasi için National Service Framework (NSF: Ulusal Sağlık Servisi) tarafından da bir tanım getirildiği görülmüştür. Polifarmasi; NSF tarafından dört ya da daha fazla ilaç kullanımı olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama,standart sapma) yanı sıra Shapiro – Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmış, normal dağılım gösteren değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi, alt grup karşılaştırmalarında Tukey çoklu karşılaştırma testi, ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p 8 adet ilaç kullanan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük tespit edilmiştir. Kişilerde bulunan kronik hastalık sayısı arttıkça HAD-Anksiyete ve Depresyon puan ortalamarında istatistiksel olarak anlamlı derecede yükselme olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Çoklu ilaç kullanımının, hastaların mortalite ve morbidite üzerindeki olumsuz etkilerinden kaynaklı depresyon ve anksiyete sıklığı üzerine etkisi olduğunu düşünmekteyiz. Elde ettiğimiz verilerin birincil bakımdan sorumlu aile hekimlerinin çoklu ilaç ve hatta özellikle etkileşim potansiyeli yüksek ilaç kullanımları hususunda farkındalıklarının arttırılması için yararlı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Depresyon, Anksiyete, Polifarmasi.