Tip 2 diyabetes mellitus'u olan hastalarda yeni başlanan sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörlerinin ateroskleroz üzerine etkıleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA KIYAK
Danışman: Deniz AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diyabetesmellitus tanılı hastalarda sodyum-glukoz ko-transporter 2 (SGLT-2) inhibitörlerinin ateroskleroz ve kardiyovasküler fonksiyonlar üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma, 2023-2025 yılları arasında Kayseri Şehir Hastanesi'nde yürütülmüştür. Kardiyovasküler hastalık öyküsü olmayan ve Tip 2 diyabetesmellitus tanısı konmuş 40 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan tedavi öncesi ve 9 aylık SGLT-2 inhibitörü tedavisi sonrası olmak üzere iki kez kan ve idrar örnekleri alınmış, biyokimyasal analizler yapılmıştır. Aterojenik Plazma İndeksi, adrenomedullin düzeyi, sistemik immün inflamasyon indeksi, brakiyal arterde akım aracılı dilatasyon (FMD) ölçümü ve diğer kardiyovasküler parametreler değerlendirilmiştir. Bulgular: Tedavi öncesi ortalama aterojenik plazma indeksi 0.24±0.3 iken, tedavi sonrası 0.13±0.3'e düşerek anlamlı bir azalma göstermiştir (p=0.110) ve yüksek risk seviyesinden düşük risk seviyesine inmiştir. Adrenomedullin düzeyi tedavi öncesi 529.9±278.8 pg/ml'den 490.3±269.4 pg/ml'ye düşmüş ve bu azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.042). Ancak, sistemik immün inflamasyon indeksi tedavi sonrası 524.9±252.1'den 535.4±264.5'e yükselmiştir (p=0.860). Sistolik kan basıncı 126.0±9.0 mmHg'den 118.6±6.8 mmHg'ye, diastolik kan basıncı ise 77.2±8.0 mmHg'den 71.3±6.0 mmHg'ye düşmüş ve her iki azalma da anlamlı bulunmuştur (p<0.001). HbA1c seviyelerinde tedavi sonrası %7.5±1.0'den %6.9±0.9'a anlamlı bir düşüş gözlenmiştir (p=0.003). CRP düzeyi de 6.6±7.6 mg/L'den 3.6±3.6 mg/L'ye düşerek anlamlı bir azalma göstermiştir (p=0.005). Karotis intima-media kalınlığı (CCA-IMK) 0.07±0.02 cm'den 0.05±0.01 cm'ye düşerek anlamlı bir azalma göstermiştir (p<0.001). Brakiyal arter FMD değerlerinde ise hafif bir iyileşme gözlenmiş ancak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: SGLT-2 inhibitörleri, Tip 2 diyabetli hastalarda kardiyovasküler risk faktörlerini iyileştirici etki göstermiştir. Bu tedavi, kardiyovasküler risk yönetiminde ve glisemik kontrol sağlanmasında umut verici bir yaklaşımdır. Anahtar Kelimeler: SGLT-2 inhibitörleri, Aterojenik Plazma İndeksi, Adrenomedullin, Kardiyovasküler risk, Tip 2 diyabetesmellitus