Spinal kord yaralanmalı hastalarda transaurikular vagal sinir stimülasyonunun (taVNS) kardiyak otonomik fonksiyonlar üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR ŞİMŞEK YAĞLIOĞLU
Danışman: Bilge YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Spinal kord yaralanması (SKY) olan hastalara uygulanan transaurikular vagal sinir stimülasyonunun (taVNS) kardiyak otonomik fonksiyonlara etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kriterleri karşılayan travmatik 30 SKY hasta dahil edildi. Hastalar, grup I servikal komplet SKY'li hastalar aktif taVNS grubu (n:10), grup II servikal komplet SKY'li hastalar taklit taVNS grubu (n:10) ve grup III lomber SKY'li hastalar (cauda equina sendromu tanısı olanlar) aktif taVNS grubu (n:10) olacak şekilde gruplara ayrıldı. Aktif taVNS uygulaması sol kulak cymba choncae üzerine yerleştirilen steril akupunktur iğnesinin (0.25x25 mm) stimülatör aracılığı ile uyarılması ile gerçekleştirildi. Akım şiddeti 1 mA, atım genişliği 200 µs, frekansı 25 Hz ve bifazik sinüzoidal dalga seklinde olacak şekilde toplam 10 gün boyunca 30'ar dakika stimülasyon yapıldı. Taklit grubuna ise aynı süre ve seans kadar, aynı akımda vagus innervasyonu olmayan lobulus auriculaeya sol kulaktan stimülasyon yapıldı. Her üç grupta bulunan hastalara fonksiyonel durumları dikkate alınarak SKY rehabilitasyonuna yönelik konvansiyonel rehabilitasyon programı uygulandı. Hastalar uygulama öncesi (0. gün), uygulamanın ilk günü (1. gün), uygulamanın son günü (10. gün) ve uygulama sonrası (11. gün) olmak üzere değerlendirildi. Sonuç ölçütleri olarak Ewing bataryasında tanımlanmış klinik otonomik testler olan tilt testi ile kalp hızı ve kan basıncı değişikliği, solunumsal kalp hızı değişikliği, valsalva manevrasına kalp hızı yanıtı ve 24 saatlik holter EKG parametrelerinden zaman bağımlı kalp hızı değişkenliği (HRV) parametreleri ile frekans bağımlı HRV parametreleri ve kısa kayıt holter EKG'deki frekans bağımlı HRV parametreleri kullanıldı. Bulgular: Travmatik servikal SKY'li hasta grubuna yapılan aktif taVNS uygulaması ile klinik otonomik testlerden tilt testine kan basıncı yanıtı ve solunumsal kalp hızı değişikliğinde istatistiksel anlamlı fark saptandı (p 0,05). Bu grupta, taVNS'nin anlık etkisinin değerlendirildiği kısa kayıt holter EKG'deki frekans bağımlı HRV parametrelerinden LF, HF değeri ve LF/HF oranında istatistik açıdan anlamlı fark tespit edilmedi (p>0,05). taVNS'nin kısa süreli etkisinin değerlendirildiği 24 saatlik holter EKG kaydındaki zaman ve frekans bağımlı HRV parametrelerinde 0. ve 11. gün arasındaki değişim açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). taVNS uygulaması ile kulak ağrısı ve baş ağrısı dışında yan etki saptanmadı. Sonuç: Giderek artan sıklıkta kullanılan taVNS'nin travmatik SKY'li bireylerde kardiyak otonomik fonksiyonları belirgin şekilde etkilemediği ve parasempatik baskınlığı artırmadığı çalışmamızca desteklenmiştir. Bununla birlikte taVNS'nin uzun dönem etkilerini gözlemleyebilmek, daha standardize protokoller oluşturabilmek için daha uzun takipli daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Spinal kord yaralanması, vagus sinir stimülasyonu, otonom sinir sistemi, kalp hızı değişkenliği