Adölesan sıçanlarda pantoprazol'ün kardiyak etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE TÜRK

Danışman: Ayhan KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Proton pompa inhibitörleri, klinik kullanımda özellikle asit ilişkili gastrointestinal yakınmalarda sıklıkla tercih edilen ajanlardır. Çocuklarda özellikle adölesan yaş grubunda kullanım sıklığı artmaktadır. Pantoprazol, ülkemizde ve dünyada sıkça tercih edilen proton pompa inhibitörlerindendir. Pantoprazolün diğer sistemler üzerine yapabileceği olası etki ve yan etkileri son yıllarda oldukça gündemdedir. Bu çalışma, adölesan sıçanlarda Pantoprazol'ün olası kardiyak etki ve yan etkilerini elektrokardiyografik, biyokimyasal, immunohistokimyasal ve histopatolojik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde 40 adet Wistar albino türü erkek sıçan 5 gruba ayrılarak yapıldı. Gruplar kontrol grubu, 10 mg/kg/gün, 20 mg/kg/gün, 30 mg/kg/gün, 40 mg/kg/gün pantoprazol alan gruplar olmak üzere oluşturuldu. İlaç uygulaması 21 gün boyunca aynı saatte gavaj yoluyla yapıldı. Hayvanlar bu süreçte ad libitum (rutin serbest) beslendi. 22. gün Ketamin ve Ksilazin ile anestezi verilerek EKG'leri (elektrokardiyogram) çekildi. Kalpten kan alındı ve ötenazi yapılıp çıkarılan kalp dokuları immunohistokimya ve histopatolojik incelemeye alındı. Elde edilen veriler SPSS 20.00 programında analiz edildi. Bulgular: EKG'de kalp atım sayısı, RR aralığı, PR aralığı, R dalgasının amplitüdü, QT aralığı, QTc aralığı, QRS süresi ve T dalgasının amplitüdü değerlendirildi. Biyokimyasal olarak ALT, AST, CK, CK-MB, LDH, NT-proBNP, Troponin düzeylerine ELISA testi ile bakıldı. Oksidatif belirteçlerden MDA ve antioksidan enzimlerden SOD, CAT, GSH değerlendirildi. Bu incelemelerde gruplar arasında doz bağımlı istatistiksel olarak anlamlı bir etki saptanmadı. Histopatolojik incelemede hemoraji ve mononükleer hücre infiltrasyonları açısından ve immunohistokimyasal boyamalarda 8-OhDG, COX2 ve iNOS yönünden gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde doz arttıkça artan etki tespit edildi. Sonuç: Pantoprazol artan dozlarda dozla orantılı olarak hücresel düzeyde hasara neden olur. Ancak bu etkilenim kliniğe yansımamıştır. İncelenen EKG ve kan parametrelerinde doz ile orantılı bir etkilenim saptanmamıştır. Elde edilen verilerden yola çıkılarak ilaca maruziyet süresinin klinik yansımaların görülmesi için kısa olabileceği düşünülmektedir. Farklı doz ve sürelerde farklı yaş gruplarında yapılacak daha fazla deneysel ve prospektif çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Pantoprazol, adölesan sıçanlar, elektrokardiyogram, miyokardiyal, çocuk Sümeyye TÜRK. Ankara, 2024.