Santral seröz koryoretinopatili hastalarda retinanın eksternal limitan membran, elipsoid zon ve retina pigment epiteli tabakalarının reflektivitelerinin ve kesitsel OKT'de görüntülenen subretinal sıvı alanının kantitatif olarak in-vivo değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKİN ECE OŞKAN
Danışman: Ayşe Feyza ÖNDER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Santral Seröz Koryoretinopatili (SSKR) hastalarda kesitsel optik koherans tomografi (OKT) görüntüleri üzerinden ImageJ yazılımı kullanılarak dış retinanın Eksternal Limitan Membran (ELM), Elipsoid Zon (EZ) ve Retina Pigment Epiteli (RPE) tabakalarının mutlak ve rölatif reflektivitelerinin ölçülerek sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve subretinal sıvı (SRS) alanının ölçülerek dış retina ve subretinal sıvı parametreleri arasındaki ilişkinin ortaya konmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma için etik kurul izni Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi S.B.Ü. Klinik Araştırma Etik Kurulu Başkanlığı'ndan alındı. Çalışmaya Temmuz – Kasım 2022 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz hastalıkları Kliniği Retina Polikliniği'ne başvuran ve Santral Seröz Koryoretinopati (SSKR) tanısı konulan 33 hastanın 33 gözü dahil edildi. En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), semptom süresi, Pigment Epitel Dekolmanı (PED) varlığı değerlendirilerek kaydedildi. Kesitsel OKT'de ImageJ yazılımı kullanılarak SRS yüksekliği, taban genişliği ve alanı ölçüldü. ELM, EZ ve RPE tabakalarının mutlak reflektiviteleri (mELM, mEZ ve mRPE) 500 mikron aralıkla farklı 3 noktada ölçüldü [nazal (n), santral (s) ve temporal (t)] ve ortalamaları hesaplandı. Değerlendirilen parametreler yaş grubu benzer 33 sağlıklı kontrolün ELM, EZ ve RPE mutlak reflektiviteleri ile karşılaştırıldı. Bununla birlikte EZ ve ELM tabakalarının mutlak reflektivitesi RPE tabakasındaki reflektiviteye bölünerek ve 100 ile çarpılarak rölatif EZ (RelEZ) ve ELM (RelELM) reflektiviteleri hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların 21'i (%63,6) erkek, 12'si (%36,4) kadındı. SSKR grubunda yaş 26-66 arasında değişmekteydi, ortalama yaş 45,5±11,5 idi. Kontrol grubunda 19 erkek (%57,6), 14 kadın (%42,4) bulunmaktaydı. Yaş 21 – 62 arasında değişmekte, ortalama yaş 44,3±11,7 (21-62) idi. Hasta grubunda akut ve kronik SSKR'ler kendi aralarında yaş, görme keskinliği ve semptom süresi açısından karşılaştırıldı. Akut hasta grubunda ortalama yaş 41,0±9,6, ortalama en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) logMAR 0,30±0,22, semptom süresi 1,3±0,8 aydı. Kronik hasta grubunda ortalama yaş 52,3±11,1, ortalama en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) logMAR 0,33±0,28, semptom süresi 17,8±7,6 aydı. Ortalama RPE, EZ ve ELM reflektivitesi (RPEav, EZav ve ELMav) SSKR grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktü (p<0,001). Ortalama RelEZ ve RelELM reflektivitesi (RelEZav ve RelELMav) SSKR grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktü (p<0,001). Akut SSKR ile kronik SSKR grubu karşılaştırıldığında, santral, nazal ve ortalama RPE reflektivitesi (sırasıyla RPEs, RPEn ve RPEav) akut grupta kroniğe göre istatistiksel anlamlı olarak düşük (p=0,042, p=0,033 ve p=0,044), EZ ve ELM'nin santral rölatif reflektiviteleri (RelEZs ve RelELMs) akut grupta kroniğe göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla p=0,019 ve 0,005). SSKR grubunda 5 hastada (%15,2) pigment epitel dekolmanı (PED) vardı, 28 hastada (%84,8) PED yoktu. PED ile seyreden SSKR grubunda nazal ve ortalama EZ reflektivitesi (sırasıyla EZn ve EZav) PED olmayan gruba göre istatistiksel anlamlı olarak düşük bulundu (sırasıyla p=0,012 ve 0,013). EZ'nin nazal ve ortalama rölatif reflektiviteleri (RelEZn ve RelEZav) PED olan grupta olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (sırasıyla p=0,010 ve p=0,008). Hasta grubunda subretinal sıvı taban genişliği 231,6 ile 2280,6 mikron arasında değişmekte, ortalama 1109,5±406,7 idi, subretinal sıvı yüksekliği 15,1 ile 314,5 mikron arasında değişmekte, ortalama 82,2±61,9 idi, subretinal sıvı alanı 2818,6 ile 23067,9 µm2 arasında değişmekte, ortalama 13821,0±4879 µm2 idi. Sonuçlar: SSKR'de gelişen SRS'nın alanı ve taban genişliği ile PED varlığı dış retina yapılarında ortaya çıkan hasar ile ilişkilidir. Çalışmamız SSKR'de dış retina yapılarındaki hasarın kantitatif olarak değerlendirildiği literatürdeki ilk çalışmadır. SSKR'li hastalarda söz konusu dış retina tabakalarındaki reflektivite değişimlerinin geniş hasta grupları üzerinde izlenmesi ve tedaviye yanıt ile ilişkisinin değerlendirilmesi bu hasta gruplarında hastalığın patogenezinin daha fazla aydınlatılmasına ve tedaviye yanıtın değerlendirilebilmesine olanak sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Santral Seröz Koryoretinopati, Reflektivite, Eksternal Limitan Membran, Elipsoid Zon, Retina Pigment Epiteli, ImageJ