Akut pankreatit tanılı hastalarda serum sestrin 2 düzeyinin hastalık şiddeti ve klinik sonlanımı ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ BATUHAN GÜNDERE
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit en sık hastane başvurusuna sebep olan gastroenterolojik acil durumdur. Pankreastaki sindirim enzimlerinin erken aktivasyonu sonucunda pankreas hasarının görüldüğü, lokal başlayan ve sistemik devam eden bir inflamasyon ile karakterize bir hastalıktır. Bu inflamasyon ile ilişkili olarak hastalık şiddetinin artışı organ hasarıyla, buna bağlı olarak ciddi morbidite ve mortalite ile seyredebilmektedir. Sestrin 2, mTOR/AMPK yolağının bir inhibitörü olup vücutta oluşan genotoksik stres, endoplazmik retikulum (ER) stresi ve oksidatif stres durumlarında artış gösteren bir antioksidan moleküldür. Sestrin 2 daha önce çeşitli metabolik ve kardiyovasküler hastalıklarda incelenmiş ve düşük seviyelerinin hastalık ciddiyeti ile ilişkili olduğu görülmüştür. Sestrin 2'nin akut pankreatit ile ortaya çıkan inflamasyonda rol oynadığı düşünülmektedir ve bu konuda yapılmış klinik düzeyde bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma serum Sestrin 2 düzeyinin akut pankreatit şiddeti ve klinik sonlanımı ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Prospektif ve tek merkezli bir vaka-kontrol çalışması olarak yürütülen çalışmaya 168 akut pankreatit tanısı olan hasta dahil edildi. Katılımcıların antropometrik ölçümleri, biyokimyasal parametreleri ve serum Sestrin 2 düzeyleri değerlendirildi. Sestrin 2 ölçümleri ELISA kiti ile ölçüldü. Hastalık şiddeti ve klinik sonlanım ile ilişkili belirleyiciler çok değişkenli regresyon analizi ile incelendi Bulgular: Çalışmada 94 hafif, 57 orta şiddetli ve 17 ağır şiddetli pankreatit olgusu mevcuttu. Hastalık şiddetinde artışın yaştaki artış, plevral efüzyon, yüksek üre, yüksek CRP düzeyi ve düşük Sestrin 2 düzeyi ile ilişkili olduğu saptandı. Mortal seyreden olgularda da Sestrin 2 düzeyi daha düşük olarak sonuçlandı. Lojistik regresyon analizinde Sestrin 2 (HR 0,04; p = 0,003) ve yaş (HR 1,50; p = 0,007) bağımsız risk faktörleri olarak tespit edildi. Sonuç: Serum Sestrin 2 düzeylerinin akut pankreatit şiddeti ve mortalite ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Sestrin 2 düzeyinin düşüklüğü mortalite ve ağır hastalık ix varlığı için öngördürücü bir biyobelirteç olduğunu göstermektedir. Bulgularımız Sestrin 2'nin akut pankreatitte oluşan inflamasyonda rol oynadığını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Sestrin 2, İnflamasyon, Mortalite