Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin iş kazaları üzerindeki etkisi: Seçilmiş OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FAHRİ OLUK

Danışman: Göksel DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İş kazaları, hem bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen hem de işletmeler ve ekonomiler üzerinde önemli maliyetlere yol açan kritik bir sorundur. Bu sebeple iş kazalarının nedenlerini ve etkileyen faktörleri anlamak, akademik ve pratik açıdan büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle gerçekleştirilen bu çalışmada Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerinde iş kazaları ile ekonomik ve sosyal kalkınma göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 2008-2021 yılları arasında 23 OECD ülkesini kapsayan dengeli bir panel veri seti hazırlanmış ve panel veri analizi metodolojileri kullanılmıştır. Veri seti, insani gelişme endeksi, finansal gelişme endeksi, kişi başı sağlık harcaması, kişi başı enerji tüketimi, endüstri endeksi ve kentsel nüfus oranı gibi önemli kalkınma göstergelerini kapsamaktadır. Bulgular: Analizlerin bulguları iş kazaları ile gelişmişlik göstergeleri arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bulgular, insani gelişmişlik endeksi ve sağlık harcamaları göstergelerinin iş kazaları üzerinde anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğunu gösterirken, endüstri endeksi, finansal gelişmişlik endeksi, enerji tüketimi ve kentsel nüfusa ilişkin göstergelerin anlamlı ve pozitif bir etki gösterdiğini ortaya koymaktadır. Model analizinde Driscoll-Kraay standart hata tahmincisinin kullanılması, iş kazalarının %46'sının gelişmişlik göstergelerine atfedilebileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu bulgular, sağlam bir sosyal ve ekonomik altyapının iş kazası riskini azaltabileceğini, ancak kentleşme ve sanayileşmenin etkin bir şekilde düzenlenmemesi halinde bu riskin artabileceğini göstermektedir. Çalışma iş sağlığı ve güvenliği stratejilerini geliştirerek iş kazalarını azaltmak için politika yapıcılara somut öneriler sunmaktadır.