Türkiye'de yetişen bazı nane türlerinin polikistik over sendromu (PKOS) üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİTOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTEN YILMAZ
Danışman: Mahfuz ELMASTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Polikistik Over Sendromu (PKOS) kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluklardan biridir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yetişen Calamintha nepeta, Mentha longifolia, Mentha suaveolens, Mentha aquatica türlerinin PKOS üzerindeki etkinliğinin in vivo olarak araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Türkiye'de yetişen Calamintha nepeta, Mentha longifolia, Mentha suaveolens, Mentha aquatica herbaları kullanılmıştır. 60 adet Albino-Wistar türü dişi sıçan 10 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna sadece %0,9 NaCl; diğer tüm gruplara ise PKOS modelini indüklemek için letrozol 21 gün boyunca uygulanmıştır. Devamında kontrol (Grup1) ve sham grubu (Grup2) hariç diğer gruplar (Grup3-Grup10), hazırlanan nane ekstrelerini 21 gün almıştır. Sonrasında serum estradiol, LH, glukoz, progesteron, total kolesterol, trigliserit, FSH, DHEA-S ve testosteron seviyeleri ölçülmüştür. Ekstrelerin fenolik bileşik içerik analizi HPLC cihazıyla yapılmıştır. Overlerden alınan kesitler hematoksilen-eosin ile boyanarak histolojik inceleme gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Grup2'de LH, progesteron, estradiol, testosteron seviyeleri, Grup1'e göre anlamlı yüksek; Grup3-Grup10'da testosteron, LH, glukoz ve trigliserit seviyeleri anlamlı olarak düşük saptanmıştır (p<0,05). Estradiol ve progesteron düzeylerinde Grup2'de artma, Grup3-Grup10'da anlamlı düşme görülmüştür (p<0,05). Nane türlerinde rosmarinik asit, klorojenik asit ve 4-hidroksi benzoik asit bulunurken kersetin sadece Mentha longifolia'da saptanmıştır. Grup2'nin Grup1'e göre fazla sayıda kistik folikül içerdiği, Grup3-Grup10'da taze korpus luteum sayısında anlamlı artma ve kistik folikül sayısında anlamlı azalma tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Sıçanların letrozolle indüklenmesiyle LH, progesteron, estradiol ve testosteron seviyelerinde artma; Calamintha nepeta, Mentha longifolia, Mentha suaveolens ve Mentha aquatica tedavisiyle over morfolojisinde iyileşme ve toplam testosteron, LH, trigliserit ve glukoz seviyelerinde azalma saptanmıştır.