Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne başvuran 65 yaş üzeri erkek hastaların osteoporoz hakkındaki bilgi düzeylerinin ve takiplerine ilişkin tutumlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN CEREN DEMİREL
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Erkeklerde osteoporoza bağlı kırık oluştuktan sonra bile osteoporoz tedavisine başlanılması düşüktür. Çalışmamızda hastaların tanı ve tedavisinde önemli olan bilgi düzeyinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem : Okmeydanı eğitim ve araştırma hastanesine başvuran 65 yaş üzeri erkek hastalarda, anket yöntemi ile bilgi düzeyi araştırıldı. Anket olarak, valide edilmiş Osteoporoz bilgi testi (OBT) ve Morse düşme riski envanterleri kullanıldı. Erişilebilen hastalarda kemik dansitometri sonuçları ile beraber laboratuar sonuçları incelemeye dahil edildi. Bulgular: Çalışmaya katılmayı 109 gönüllü kabul etti. Hastaların yaş ortalaması 73±6 idi. Hastaların %56'sı fiziksel inaktif, %92 si evde en az bir kişi ile birlikte yaşıyordu. Tüm olgularınn %22'si son bir yıl içinde düşme tariflerken, yine tüm hastaların %32'si düşme olsa bile önemsiz bulması halinde bunu doktoru ile paylaşmayacağını belirtti. Hastaların %68'i daha önceden erkek osteoporozunu duymuştu. OBT puan ortalamaları 10,14±2,88 idi(max 24 puan). Morse düşme puanı medyan 15(0-85) olarak bulundu. Hastaların 37'sinin kemik dansitomentri ölçümü sonuçlarına ulaşıldı ve FRAX ölçümü üzerinden kemik ölçüm riski hesaplandı. Hastaların femur T skoruna göre 18'i osteopenik, 5'i osteoporotik idi. Femur T skoru ortalamaları -1,23±1,2 ; vertebra T skoru 0,1±1,9 olarak saptandı. Son bir yıl içerisinde düşme yaşayan bireylerde anlamlı düzeyde (p<0,0001) Morse düşme skoru yüksek saptanmıştır. OBT puanı açısından ilköğretimden liseye doğru eğitim düzeyi arttıkça bilgi düzeyinin arttığı gözlenmiştir. Toplam 5 üniversite mezunu olması nedeniyle gruplar arası değerlendirme yetersiz güvenilirliğe sahiptir. İlginç bir şekilde üniversite mezunu bireylerin bilgi düzeyleri lise mezunlarından düşük, diğer gruplar ile karşılaştırıldığında farksız saptanmıştır. Tartışma: Literatürde de belirtlildiği üzere erkek hastalar hem tanı hem de tedavi açısından daha az tedavi almaktadırlar. Bizim çalışmamız da osteoporoz olmasına rağmen yalnızca bir hasta tedavi almakta idi. Hastaların bilgi düzeylerini karşılaştıracak benzer yaş grubuna ait bir çalışma olmasa da çalışmamızdaki hastaların bilgi düzeyleri, diğer çalışmara nazaran düşük saptanmıştır. Buradan hareketle hem hekimlerin hem de hastaların osteoporoz açısından bilgilendirilmesi hastalığın teşhis, tedavi ve morbiditelerinin önlenmesi açısından önemli bir katkı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: osteoporoz,erkek osteoporozu,DXA,FRAX,Morse Düşme Ölçeği,osteoporoz bilgi testi