Bir eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan kadın sağlık çalışanlarının human papillomavirus (HPV) ve HPV aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEREN ERMİŞ GÜVEN

Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Human papillomavirüs (HPV) enfeksiyonu dünya genelinde en sık cinsel yolla bulaşan hastalıktır. HPV'nin yol açtığı serviks kanseri ise kadınlarda en sık görülen 3., en sık ölüme yol açan 4. kanserdir. Tarama programları ve HPV aşısı sayesinde serviks kanseri günümüzde önlenebilir bir hastalıktır. Sağlık sunucularının bilgi ve tutumu, toplumlarda aşılanma davranışı üzerinde önemli rol oynamaktadır. Çalışmamızda kadın sağlık çalışanlarının HPV enfeksiyonu ve HPV aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarını etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapmakta olan kadın hekim, hemşire ve ebelerden oluşmaktadır. Araştırmamız bir vaka-kontrol çalışmasıdır. HPV enfeksiyonu ile günlük pratiğinde sık karşılaşan kadın hastalıkları ve doğum, dermatoloji, enfeksiyon hastalıkları ve aile hekimliği branşlarında görev yapan kadın sağlık çalışanları vaka grubunu oluşturmaktadır. Diğer dahili, temel ve cerrahi branşlarda çalışan kadın sağlık çalışanları ise kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Gönüllü olduğunu beyan eden katılımcılara online anket yoluyla sosyodemografik verileri, HPV enfeksiyonu ve HPV aşısı hakkındaki bilgileri ve aşıya karşı tutumlarıyla ilgili sorular yöneltilmiştir. Bilgi düzeyi ve tutumlarını etkileyen faktörlerle ilgili çoklu analizler ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS v.21 programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p 0,05). Medyan görev süresi vaka grubunda 2,5 yıl (0-22), kontrol grubunda 3 yıldı (1-33) (p 0,05). Vaka grubunun %17'si, kontrol grubunun %17,5'i HPV aşısı yaptırmıştı (p>0,05). Vaka ve kontrol gruplarının aşı yaptırma niyetlerinde farklılık izlenmedi (p>0,05). Her iki grup da en çok aşının pahalı olması nedeniyle aşı yaptırmıyordu (p>0,05). Kız ve erkek çocuklara HPV aşısı yapılması vaka ve kontrol gruplarında benzer şekilde onay aldı (p>0,05). Her iki grup da kız çocuklarını aşılamak konusunda daha istekliydi. Kız ve erkek çocukların aşılanmasında en büyük engeller yan etkilerle ilgili endişeler, aşının gereksiz bulunması ve aşı programında bulunmamasıydı. Sonuç: HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyi ilgili branşlarda daha yüksek saptanmakla birlikte yeterli düzeyde değildir. HPV enfeksiyonu ve serviks kanseri farkındalığı tüm gruplarda yetersiz düzeydedir. Bu durum toplumda HPV aşısının yaygınlaşmasının önündeki en büyük engeldir. Sağlık çalışanlarına bu konuda daha fazla eğitim verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Bilgi, human papillomavirüs, HPV aşısı, sağlık çalışanı, tutum