Çocukluk çağı kemik ve yumuşak doku sarkomlarında abo kan grubunun tanı ve tedavi yanıtında önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM ARPACIOĞLU
Danışman: Neriman SARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocukluk çağı kemik ve yumuşak doku sarkomları çocukluk çağı malign hastalıklarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Birçok kanser türünün ve hastalığın kan gruplarıyla ilişkisinin araştırıldığı çalışmalar mevcuttur ancak çocukluk çağı kemik ve yumuşak doku tümörlerinin kan gruplarıyla ilişkisini araştıran yeterli çalışma yoktur. Çalışmamız çocukluk çağı kemik ve yumuşak doku sarkomlarında ABO kan grubu dağılımının, malign hastalığı olmayan çocuklardan farklı olup olmadığını göstermeyi, hastanın ABO kan grubunun tümörün histopatolojik tipi, evresi ile ilişkisini, prognoz ve sağ kalım üzerindeki etkisini araştırmayı hedeflemektedir. Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Onkoloji Kliniği'nde 2020-2024 yılları arasında yapılan çalışmada 1991 ve 2021 yılları arasında çocukluk çağı kemik ve yumuşak doku sarkomu tanısı ile takip edilmiş ve kan grubu bilinen 258 hasta ile malign hastalığı olmayan 350 çocuk hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Arşiv dosyaları ve hastane veri sisteminden hasta verileri toplanmıştır. Bulgular: Kan grubu sıklığı değerlendirildiğinde kontrol grubunda en sık A kan grubu (161 hasta, %46), vaka grubunda en sık 0 kan grubu (122 hasta, %47,3) bulundu (p<0,001). Vaka ve kontrol grubunda Rh grupları arasında fark saptanmadı (p= 0,826). Vaka ve kontrol grubunun her ikisinde de erkek cinsiyet fazlaydı (%58,9 ve %52,9, p=0,161). Vaka ve kontrol grubunun ortalama yaşları sırayla 11,4 ve 9,7 bulundu (p<0,001). Osteosarkom (53, %46,1) ve Ewing sarkom (45, %52,3) hastalarında 0 kan grubu fazla görülürken, Rabdomiyosarkom (26,%45,6) hastalarında A kan grubu fazlaydı ancak tümör tipleri arasında istatiksel anlamlı fark bulunmadı (p=0,828) Osteosarkom hastalarının 101'i (%87,8), Ewing sarkom hastalarının 80'i (%93), Rabdomiyosarkom hastalarının 52'si (%91,2) Rh (+) saptandı, istatistiksel olarak fark bulunmadı (p=0,366). Osteosarkom (60, %52,2) ve Ewing sarkom (39, %45,3) hastalarının çoğunluğu 11-15 yaş aralığında iken Rabdomiyosarkom (21, %36,8) hastalarının çoğunluğu 1-5 yaş arasındaydı (p<0,001). Kan gruplarına göre yaşam hızları karşılaştırıldığında, genel olarak 0 kan grubundaki hastaların sağ kalım hızlarının diğer kan gruplarından daha düşük olduğu görüldü ancak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p= 0,514). Ewing sarkomlu hastalardaki 0 kan grubunda 5 yıllık genel sağ kalım hızı anlamlı derecede düşük saptandı (%49, p=0,045). Rh faktörüne bakıldığında ise Rh (-) hastalarda sağ kalım hızları Rh (+) hastalardan yüksekti, bu bulgu tüm hastalar genel olarak değerlendirildiğinde genel sağ kalım hızında istatiksel olarak anlam kazanmıştı (%81 ve %62, p=0,026). Sonuç: Vaka grubunda 0 kan grubu daha sıktı. Özellikle Ewing sarkomlu hastalardaki 0 kan grubunda genel sağ kalım hızı anlamlı derecede düşük saptandı. Rh faktörüne bakıldığında ise Rh (-) hastalarda sağ kalım hızları Rh (+) hastalardan yüksekti. Anahtar kelimeler: Osteosarkom, Ewing sarkom, Rabdomiyosarkom, ABO kan grubu