Polikistik over sendromunda yaygın olarak kullanılan bazı bitkilerin antioksidan seviyelerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAN NESLİNUR TÜRKAN

Danışman: Mahfuz ELMASTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bitkilerin tedavi amaçlı kullanımı insanlık tarihi ile başlar. Çağımızda bilimsel araştırma süzgecinden geçirilen tıbbi bitkilerin, bilinenden daha çok faydalı ve hastalıkların tedavisinde kullanılabileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle de günümüzde bitkilerle tedavi "fitoterapi" adıyla bilinen bilim dalı haline gelmiştir. Yüzyıllardır tedavi amaçlı uygulamalarda fitoterapi halk arasında giderek çeşitliliğe ve değişikliklere uğrayarak daha yararlı hale getirme çabaları artmıştır. Halk arasında polikistik over sendromunu (PKOS) tedavi etmek amacı ile birçok bitkiden yararlanılmaktadır. Birçok hastalığın tetikleyicisi olarak bilinen oksidan madde ve serbest radikaller PKOS'un da nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, çalışmamızda PKOS hastalığının tedavisinde halk arasında yaygın olarak kullanılan hayıt otu tohumu (Vitex agnus-castus), civan perçemi (Achillea millefolium), aslan pençesi (Alchemilla alpina) ve melek otu (Angelica sinensis) bitkilerinin in vitro antioksidan aktivitelerinin araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada kullanılacak bitkilerin su, etanol ve hekzan çözücüleriyle ayrı ayrı ve birbirlerine sabit oranda karıştırılarak elde edilen ekstrelerin antioksidan aktiviteleri CUPRAK ve FRAP indirgeme gücü aktiviteleri ve DPPH• ve ABTS+• radikallerinin giderme aktiviteleri spektrofotometrik olarak analiz edilmiştir. Sonuçlar troloksa eşdeğer ve IC50 olarak verilmiştir. Bulgular: Elde edilen veriler ile PKOS tedavisinde kullanılan hayıt otu tohumu, civan perçemi, aslan pençesi, melek otu bitkileri ile bunların eşit miktardaki karışımlarının antioksidan kapasiteleri şu şekilde görülmüştür. Radikal giderme aktivitesi bakımından incelendiğinde civan perçemi, hayıt otu ve karışım (2,5x4) sulu ekstreleri en yüksek aktivite göstermiştir. Radikal oluşumunu engeleme en yüksek aktivite aslan pençesi ve karışım (2,5x4) sulu ekstrelerinde görülmüştür. Sonuç: Herbir bitkinin farklı ekstrelerinin farklı antioksidan metotlardaki aktivitelerinin farklı olduğu görülmüştür. Ancak tüm veriler değerlendirildiğinde karışım (2,5x4) sulu ekstresinin antioksidan kapasitesinin en iyi olduğu görülmüştür.