İnterstisyel akciğer hastalarında sarkopeni sıklığının SARC-F anketi, kas gücü, kas kesitsel alanı ve sarkopeni varlığının uzun dönem hasta takibinde prognozuna etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FIRAT SAYDIN
Danışman: İpek ÖZMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnterstisyel akciğer hastalıkları (İAH), kronik inflamasyon, hipoksemi ve fiziksel aktivite kısıtlılığı nedeniyle sarkopeni riskinin arttığı bir hastalık grubudur. Bu çalışmanın amacı, İAH hastalarında sarkopeni sıklığını EWGSOP2(European Working Group on Sarcopenia in Older People) kriterlerine göre belirlemek, sarkopeninin klinik parametreler, yaşam kalitesi ve hastane yatışları üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve takiplerde çekilen toraks bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülerinden elde edilen pektoralis ve erektör spina kas kesit alanlarının sarkopeni tanısındaki tanısal değerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kohort çalışmasına, göğüs hastalıkları polikliniğine Aralık 2023- Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran İAH tanılı hastalar(İdiopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) ve İPF dışı İAH hastaları) dahil edildi. Sarkopeni taraması ve tanısı EWGSOP2 kriterlerine göre; SARC-F anketi, el kavrama kuvveti (Hand-Grip), biyoelektrik empedans analizi (BİA) ile vücut kompozisyonu ve "Zamanlı Kalk ve Yürü" (TUG) testi kullanılarak yapıldı. Radyolojik değerlendirmede, toraks BT kesitleri üzerinden arkus aorta üst sınırından pektoral kasların kas kesit alanı ve T12 vertebra seviyesinde erektör spina kaslarının kesit alanları ölçüldü. Yaşam kalitesi değerlendirmesi St. George Solunum Anketi (SGRQ) ile yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 62 İAH tanılı hastalar(40 İPF, 22 İPF dışı İAH) dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 65±9,7 yıl olup, sarkopeni %29 hastada saptandı. Sarkopenik grupta Forced Vital Capasity (FVC) (p=0,001), Forced Expirator Volume (FEV1) (p=0,002), Vücut Kitle İndeksi (VKİ) (p=0,023) ve Fat-Free Mass (p=0,04) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük; hastane yatış sıklığı ise anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,03). ROC analizinde pektoralis kas kesit alanı için belirlenen 32,92 cm² eşik değeri, doğrulanmış sarkopeniyi saptamada anlamlı bulundu (AUC: 0,649). Erektör spina kas kesit alanı için tek başına sarkopeni açısından tanısal saptanmadı, ciddi sarkopeni tanısında pektoral kas ile birlikte değerlendirildiğinde anlamlıydı (p=0,019). Sonuç: İPF ve İPF dışı fibrotik İAH hastalarında sarkopeni, azalmış solunum fonksiyonlarını ve artmış hastane yatışlarıyla ilgili saptandı. Toraks BT kesitlerinden ölçülen pektoralis kas alanı, sarkopeni taramasında kullanılabilecek pratik bir yöntem olarak saptandı. Radyolojik görüntülerin kas kütlesi açısından değerlendirilmesi ve sarkopeninin erken saptanması, riskli hastaların erken tanınmasına ve rehabilitasyon programlarına yönlendirilmesine katkı sağlayabilir.