Sağlıklı term yenidoğanlarda postnatal ilk 7 gün fizyolojik tartı kaybı ve etkileyen faktörlerin prospektif incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRAN GÖZDE DAL
Danışman: Didem ARMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda term sağlıklı yenidoğan bebeklerde postnatal ilk 7 gün tartı kaybını ve etkileyen risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif çalışmaya, hastanemizde Ağustos 2024- Ekim 2024 tarihleri arasında 37 6/7- 41 6/7 gestasyon haftasında doğan sağlıklı 230 term bebek dahil edilmiştir. Bebeklerin neonatal ve maternal demografik verileri kaydedilmiştir. Beslenme ile ilgili bilgiler annelerden ve laboratuvar tetkikleri ise hasta dosyalarından elde edilmiştir. Bebekler postnatal 2., 3. ve 7. günlerde değerlendirilerek tartı ve tartı kayıpları kaydedilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza 107'si (%46.5) kız 123'ü (%53.5) erkek olmak üzere 230 term bebek dahil edildi. Bebeklerin ortalama gestasyon haftaları 38,95±1,20 hafta, doğum ağırlığı ortalamaları ise 3280,63±412,16 gram idi. Olguların 101'i (%43,9) normal spontan doğum ile,129'u ise (%56,1) sezaryen ile doğmuştu. Ortalama anne yaşı 29,03±6,03 yıl olarak bulunurken, annelerin 62'sinin (%27) nullipar ve 168'inin (%73) multipar olduğu saptandı. Elli bir annenin (%22,2) emzirme eğitimi aldığı görüldü. Yüz yirmi yedi bebeğin (%55,2) ilk 1 saat içinde, 86 bebeğin (%37,1) 1 saat ile 2 saat arasında ve 17'nin ise (%7,4) 2.saatten sonra ilk kez emzirildiği saptandı. Postnatal 24. Saatte olguların 213'ü (%92,6) sadece anne sütü ile beslenirken, bu oran 48. saatte (%90), postnatal 7. günde ise %91,3 olarak bulundu. Postnatal 24.,48.saatte ve 7. günde ortalama vücut ağırlığı kaybı oranı sırasıyla %2,7, %4,98 ve % (-) 1,60 olarak saptandı. Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede postnatal 24. ve 48. saatte vücut ağırlığı kaybı yüzdesi açısından anlamlı fark saptanmazken (p>0,05, p>0,05), postnatal 7. gündeki vücut ağırlığı kaybı yüzdesi açısından anlamlı fark mevcut idi (p=0,008); 7.günde erkek bebeklerde doğum tartısını yakalama yüzdesi daha yüksek idi. Olgular doğum yöntemine göre değerlendirildiğinde; postnatal 24. saatte vücut ağırlığı kaybı yüzdesi açısından anlamlı fark saptanmazken (p>0,05), postnatal 48. saat ve 7. gündeki vücut ağırlığı kaybı yüzdesi açısından anlamlı fark saptandı (p=0,003, p=0,006). 48.saat tartı kaybı yüzdesinin sezaryen ile doğan bebeklerde daha fazla olduğunu ve normal doğan bebeklerde 7. gün doğum tartısına ulaşma oranının daha yüksek olduğunu tespit ettik. Multipar annelerin bebeklerinde 24.,48. saat ve 7. gün vücut ağırlığı kaybı oranı, nullipar anne bebeklerine göre daha fazla olup istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001, p=0,039, p=0,042). SONUÇ: Yenidoğanlarda doğum sonrası tartı kaybı, klinik olarak önemli bir durumdur ve dikkatle izlenmelidir. Çalışmamızda, parite, cinsiyet ve doğum şeklinin yenidoğan tartı kaybını etkileyen önemli risk faktörleri olduğu gösterilmiştir. Doğum şekli postnatal 48. saat ve 7. gündeki vücut ağırlığı kaybı yüzdesini etkilerken, cinsiyet, postnatal 7. gündeki vücut ağırlığı kaybı yüzdesi üzerine etkiliydi. Özellikle multipar annelerden doğan bebeklerde, kız cinsiyette ve sezaryen ile doğan yenidoğanlarda daha belirgin tartı kaybı gözlenmiştir. Bu bulgular, doğum sonrası dönemde risk altındaki yenidoğanların erken tanımlanması ve uygun beslenme desteği sağlanması açısından önemli klinik ipuçları sunmaktadır. Anahtar kelimeler: yenidoğan, anne sütü, fizyolojik tartı kaybı, beslenme