Sağlık çalışanlarının şiddete uğrama durumunda beyaz kod vermedeki bilgi, tutum ve davranışları ve sağlık çalışanlarının sağlıkta şiddeti önleme konusundaki önerileri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADRİYE ARIKAN

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Beyaz Kod uygulaması Sağlık Bakanlığı'nın sağlık çalışanlarının güvenliğini sağlamak ve hastanelerde sağlık çalışanlarına yönelik şiddet riskini azaltmak amacıyla başlattığı bir uygulamadır. Çalışmamızda, beyaz kod uygulaması kapsamında S.B.Ü. Okmeydanı S.U.A.M.'da görev alan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan sağlık personelinin beyaz kod hakkındaki bilgi düzeyini ölçmek, şiddete karşı tutumlarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Bununla birlikte sağlık çalışanlarının şiddeti önleme konusundaki önerilerini sunmaları hedeflenmiştir. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya S.B.Ü. Okmeydanı S.U.A.M.'da görev yapmakta olan; 18 yaş ve üstü, okuma yazma bilen, şiddet olayı ile karşılaşmış/karşılaşmamış, Beyaz Kod vermiş/vermemiş, aktif çalışan 152 sağlık personeli dahil edilmiştir. Çalışmamız gözlemsel, analitik ve kesitsel türde bir araştırmadır. Sağlıkta şiddet ve Beyaz Kod uygulaması ile ilgili incelenen literatürler sonucu 51 soruluk bir anket formu hazırlanarak çalışanlara sunulmuştur. Çalışmada; bireylerin sosyodemografik özellikleri, beyaz kod bilgi düzeyleri, şiddet türleri ve karşılaşma oranları, beyaz kod verme deneyimleri ve sağlıkta şiddeti önleme konusundaki önerileri sorulmuştur. BULGULAR: Araştırma S.B.Ü. Okmeydanı S.U.A.M.'da görevli ve aktif çalışmakta olan, çalışmamıza katılmayı kabul eden 98 kadın (%64,5) ve 54 erkek (%35,5) olmak üzere toplam 152 kişi ile yapıldı. Çalışanların %79,6'sı doktor, %13,2'si hemşire, %6,6'lık kısım ebe, tıbbi sekreter ve diğer sağlık personelinden oluşmaktaydı. Son bir yıl içinde meydana gelen şiddet olayının yeri en sık acil servis olmakla birlikte (n=65, %46,1), son bir yılda çalışanlar tarafından en sık maruz kalınan şiddet türü sözel şiddet olarak ortaya çıkmaktadır (n=138, %90,8). Şiddet olayında saldırgan daha çok hasta yakınları (n=112, %79,4) ve kadınlar olmaktadır (n=77,%54,6). Çalışanların %34,2'si (n=52) Beyaz Kod eğitimi aldığını belirtirken, çalışmaya katılanların BK bilgi düzeyi puanları 65.51±17,91 (minimum:14,3, maksimum:92,3, medyan:71,4) bulunmuştur. BK eğitimi alanların bilgi düzeyi puanı, almayanlardan istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p:0,005; p 0.05). Doktorların, ''genel olarak izlenen sağlık politikaları nedeniyle şiddete uğrama'' oranları (%70,8), diğer meslek gruplarından (%42,9) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.011; p<0.05). Beyaz Kod vermiş olan sağlık çalışanlarının %81,3'ü (n=52); genel olarak BK uygulamasının sağlıkta şiddeti önleme konusunda etkili ve yeterli olduğunu düşünmemektedir. SONUÇ: Toplumda varlığı gittikçe yaygınlaşmakta olan şiddet sorunu, sağlık sektörünü de ciddi bir şekilde etkilemektedir. Şiddeti önlemeye yönelik girişimlerin ve uygulamaların yetersiz oluşu, sağlık çalışanlarında olumsuz fizyolojik ve ruhsal etkilere sebep olurken hizmet kalitesini de düşürmektedir. Beyaz Kod uygulamasının tek başına sağlık çalışanlarının güvenli ve korkusuz bir şekilde çalışmasında yeterli olmadığı görülmektedir.