Spinal anestezi ile total diz protezi ameliyatı olan hastalarda kullanılan farklı sedasyon ajanlarının postoperatif kognitif fonksiyon bozukluk üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN TUZLALI

Danışman: Ceyda ÖZHAN ÇAPARLAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Spinal Anestezi İle Total Diz Protezi Ameliyatı Olan Hastalarda Kullanılan Farklı Sedasyon Ajanlarının Postoperatif Kognitif Fonksiyon Bozukluk Üzerine Etkileri Giriş ve Amaç; Total diz protezi (TDP) cerrahisi için ameliyathaneye gelen hasta sayısı, insanların yaşam beklentileri ile artmaktadır. İleri yaş hastalara hareket kabiliyetlerini geri kazandıran bir ameliyat olması sebebi ile elektif bir cerrahi gibi görünse de hayat kalitesi üzerindeki etkileri düşünüldüğünde gerekli bir ameliyattır. 2030 yılında TDP cerrahisi geçirecek hasta sayısının 2010 yılına göre %678 artarak 3,8 milyona çıkması beklenmektedir. Bu hastaların ileri yaşa bağlı komorbiditeleri anestezisti genel anesteziden rejyonal yöntemlere yönlendirmektedir. Rejyonal yöntemlerin başında spinal anestezi gelmektedir. Spinal anestezinin bilinç üzerine etkisinin olmaması bu hastalarda sedasyonu gerekli kılmaktadır. Çalışmamızda 60 yaş üzeri TDP operasyonu geçirmiş hastalarda kullanılmış deksmedetomidin, midazolam ve propofol sedasyon ajanlarının postoperatif kognitif fonksiyon üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem; Çalışmamız 60 hasta ile yapılmış gözlemsel bir çalışmadır. TDP cerrahisi geçirmiş hastalardan çalışmaya dahil olması uygun olanları derlenme odasında belirlenmiş ve anestezi fişlerinden gerekli bilgiler ve hastaların onamları alındıktan sonra derlenme odasında ve posoperatif 3. günde mini mental test (SMMT) ile kognitif fonksiyon bozukluğu açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra SMMT sonuçları karşılaştırılıp sedatif ilaçlar arasındaki kognitif POKD oranları değerlendirilmiştir. Sekonder olarak ise ayni ilaç grubu içinde yaş, cinsiyet, ASA skoru, derlenme odasına sedasyon skoru gibi değerlerin POKD üzerindeki etkileri değerlendirilmilştir. Bulgular; Gruplar arasında derlenme odasında SMMT puanları yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark olup, söz konusu farka neden olan durum; kontrol grubuna (27,0±1,1) göre sırasıyla; Deksmedetomidin (22,9±1,1), Midazolam (22,3±1,1) ve Propofol (23,3±1,3) gruplarının SMMT puanlarının daha düşük olmasıydı. İlaçların birbirleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Gruplar arasında post-op 3.gün SMMT puanları yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi. Sonuç; Spinal anestezi ve sedasyon ile TDP cerrahisi geçiren hastalarda kullanılan propofol, deksmedetomidin ve midazolam ilaçları arasında erken postoperatif kognitif fonksiyon açısından fark görülmemiştir.