Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL HELİN DOĞAN
Danışman: Süleyman BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde (ÇYBÜ) çoklu ilaç kullanımı olan 1 ay-18 yaş arası hastalarda karşılaşılan ilaç-ilaç etkileşimlerinin (İİE) sıklığını, olası klinik etkilerini saptamak ve bu İİE'nin hastaların yaş, cinsiyet ve kronik hastalıklarına göre sıklığını Micromedex® ve UpToDate® veri tabanları ile karşılaştırarak hastaların mortalitesi ve morbiditesi üzerine etkilerini ortaya koymaktır. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya İstanbul Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÇYBÜ'de 01/05/2023-01/09/2023 tarihleri arasında yatan ve çoklu ilaç kullanan hastalar alındı. İİE'ni değerlendirmek için UpToDate® ve Micromedex® veri tabanları kullanıldı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. Bulgular: ÇYBÜ'de yatan 78 hastada kullanılmış olan 268 ilaç çifti değerlendirildi. Kronik hastalığı olanlarda Micromedex® ve UpToDate® İİE saptanma oranları, kronik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0,001 p=0,001). İlaç sayılarında veri tabanları arasında İİE saptanma oranlarında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (her ikisi için p<0,001). İlaç sayısı yüksek olanlarda Micromedex® ve UpToDate® İİE saptanma oranları yüksekti. Hastaların %24,4 oranında Micromedex® ve UpToDate® ortak İİE saptandı. UpToDate® İİE oranı, Micromedex®'e göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0,021). Sonuçlar arasında uyum önemliydi (Kappa değeri 0,703). Sonuç: Micromedex® %25,6 hastada İİE saptarken, UpToDate® %35,9 İİE saptadı. Hastaların %24,4 oranında Micromedex® ve UpToDate® ortak ilaç geçimsizliği saptandı. Hastaların %1,3'ünde sadece Micromedex®, %11,5'inde sadece UpToDate® ile İİE saptandı. İİE saptanan grupta UpToDate® İİE oranı Micromedex®'e göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Ünitemizde kullanılan Flukanozol+Fenobarbital, Flukanozol+Fenitoin gibi bazı ilaç kombinasyonlarında QTc uzaması, fenitoin toksisitesi gibi hayatı tehdit eden olası etkiler saptandı. Kronik hastalığı olanlarda İİE'nin daha fazla olduğu saptandı. Özellikle ÇYBÜ gibi özellikli ve çoklu ilaç kullanılan servislerde ilaç kullanımında Micromedex® ve UpToDate® veritabanları kliniklerde bulunmalı, kullanılan ilaçlar klinik eczacı ve klinik farmakolog tarafından kontrol edilmeli, başta hekimler olmak üzere sağlık çalışanlarının İİE üzerine olan farkındalığı arttırılmalıdır. Anahtar kelimeler: Çocuk yoğun bakım ünitesi, İlaç-ilaç etkileşim, morbidite, mortalite, polifarmasi