Yatan hastalarda hipofiz aksının hastane içi mortaliteye etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN HAVARE
Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipofiz, endokrin sistemin merkezi kontrol merkezi olarak işlev görür ve hormonal dengeyi düzenler. Kronik hastalıklar, hipofiz aksını etkileyebilir ve hastanın klinik seyrini belirleyebilir. Bu çalışmada, kronik hastalık öyküsü olan hastalarda hipofiz aksının hastane içi mortalite üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Bu prospektif gözlemsel kohort çalışmasında, S.B.Ü. İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin verileri kullanılmış ve Kurumsal Değerlendirme Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmaya, 07.05.2023 ile 30.11.2023 tarihleri arasında İç Hastalıkları Kliniği'ne çeşitli nedenlerle yatan 6 aydan uzun süreli kronik bir hastalığı olan 526 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların verileri, yatış esnasında elde edilen ayrıntılı anamnezler, laboratuvar testleri, düzenli kullandıkları ilaçlar ve diğer sonuçları ile birlikte kayıt altına alınmıştır. Ayrıca, hastaların eşlik eden komorbiditeleri sorgulanmış ve gruplar kendi aralarında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmada, univariate analizde mortalite ile anlamlı bir ilişki gözlenen değişkenler yaş (75,60 ± 12,6; p<0,001), Serbest T3 seviyesi (1,66 ± 0,6 ng/L; <0,001), total testosteron (2,07 ± 2,4 µg/L; p=0,004), kortizol (17,18 ± 11,4 µg/dl, p=0.005), estradiol (42,48 ± 65 ng/L, p=0.033) olarak elde edildi. Yaş ve cinsiyet şeklinde kategorize edildiklerinde normal aralıkta olmayan FSH (p=0.011), LH (p<0.001) ve prolaktin (p=0.039) düzeylerinin mortaliteyle ilişkili olduğu tespit edildi. Cox regresyon analizi sonuçlarına göre, mortalite üzerinde en etkili risk faktörleri Serbest T3 seviyesinin düşük olması (p=0,030, OR= 2,001), LH seviyesinin normale göre düşük olması (p=0,013, OR= 3,015), LH seviyesinin normale göre yüksek olması (p=0,004, OR= 2,411), olduğu belirlendi. Sonuç: Yüksek LH, düşük LH ve düşük serbest T3 düzeyleri tüm nedenlerden bağımsız mortalite ile ilişkilidir. Bu bulgular, hastaların klinik yönetiminde dikkate alınmasına yardımcı olabilecek önemli bilgiler sunmaktadır. Anahtar kelimeler: hipofiz aksı, mortalite, kronik hastalık, serbest T3, luteinizan hormon