Acil servise epileptik nöbet geçirme şikayeti ile başvuran hastaların acil servis takiplerinde tekrar epileptik nöbet geçirmesini predikte eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ÜMİT CAN DÖLEK
Danışman: Abdullah ALGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Epileptik nöbetler uzun yıllardan beri derinlemesine çalışılmıştır fakat epileptik nöbetlerin acil servis yönetimi hakkında yapılan çalışmalar sınırlıdır. Mevcut literatürde net bir kanıt olmamasına rağmen nöbet geçiren hastalar tekrar nöbet geçirme veya Status Epileptikus'a ilerleme ihtimaline karşı, uzun süre acil servislerde takip edilmekte, eğer tekrar epileptik nöbet geçirmezse taburcu edilmektedir. Ancak bu endişe nedeniyle bazı hastalar gereksiz yere, uzun süre acil servislerde takip edilmektedir. Biz bu nedenle epileptik nöbet geçiren hastaların acil servis takiplerinde tekrar epileptik nöbet geçirmelerini predikte eden faktörleri ortaya koymaya çalıştık. Bu amaçla çalışmamızda hastaların demografik verilerini, vital parametrelerini, laboratuvar değerlerini, yapıldıysa radyolojik görüntülemelerini inceledik. Çalışma verilerinden çıkan sonuçlarla klinisyenlerin hangi kritere sahip olan hastaların takip gerektirmeden erken taburculuk kararı verilebileceği ya da hangi hastaların daha yakın, uzun süre takip gerekebileceği yönünde katkı sağlanması planlanmıştır. Materyal ve Metod: İleriye dönük gözlemsel, tanımlayıcı nitelikteki çalışmamızda T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine 01.10.2020-30.09.2021 tarihleri arasında herhangi bir nedenden dolayı epileptik nöbet geçirme şikayeti ile başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden on sekiz yaş ve üzerindeki hastalar incelendi. Çalışmamız için standart veri toplama formu oluşturuldu. Çalışmanın birincil sonlanımı acil servise epileptik nöbet geçirme şikayetiyle gelen hastaların acil servis takipleri esnasında tekrar nöbet geçirmesini predikte eden faktörleri ortaya koymak olarak belirlendi. Bulgular: Dahil etme kriterlerini karşılayan 265 hastanın 13 tanesi veri eksikliği nedeniyle, 36 hasta psödonöbet, senkop gibi diğer tanılar düşünülmesi nedeniyle, 21 hasta takipleri sırasında tedavi ve tetkik edilmeyi reddedip hastaneden ayrılması nedeniyle dışlandıktan sonra istatistiksel analize toplam 205 hasta dahil edildi. Acil servis muayenesinde nörolojik defisit saptanmış olan , fokal nöbet ile başvuran (p=0,012), son 24 saatte alkol almış (p=0,004), hipertansiyon hastası (p=0.004), koroner arter hastası (p=0.001), geçirilmiş iskemik SVO hastalığı olan (p=0.022), Alzheimer hastalığı olması (p=0.007), ileri yaş hastalar (p<0.001), nöbet süresi uzun (p=0.002), postiktal süresi uzun (p<0.001), başvuru GKS'si düşük (p<0.001), ölçülen ilk CRP'si yüksek (p=0.004), kan şekeri yüksek (p=0.002), fosfor düzeyi yüksek (p=0.027), potasyum düzeyi düşük (p=0.004), laktat düzeyi yüksek (p=0.018), anyon gap'i düşük (p=0.023), kan üre azotu değeri yüksek (p=0.021) ve osmolaritesi yüksek (p=0.008) hastalarda 6 saatlik takip esnasında nöbet geçirme oranının univaryant analizde istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü. Postiktal sürenin tekrar nöbet geçirmeyi öngörmedeki performansı ROC analizi ile test edildi. Eğri altında kalan alan 0.829 (%95GA=0.763-0.894) olarak hesaplandı. Youden indeksi ile postiktal sürenin tekrar nöbet geçirmeyi öngörmedeki duyarlılığının ve özgüllüğünün en yüksek olduğu eşik süre 22.5 dakika olarak bulundu. Sonuç olarak epileptik nöbet geçiren hastaların acil servis takibi ve yönetimiyle ilgili literatür bilgisi oldukça sınırlıdır. Epileptik nöbet geçiren hangi hastanın status epileptikusa ilerleyeceği, hangi hastada mortalite gelişebileceği, hangi hastanın erken taburculuğunun uygun olacağı konusunda veri çok azdır. Bu hastaların ne kadar süre acil serviste takip edileceğiyle ilgili soru işaretleri halen devam etmektedir. Çalışmamızda belirlediğimiz prediktörlerden; muayenesinde nörolojik defisit saptanmış olan, fokal nöbet ile başvuran , son 24 saatte alkol almış, hipertansiyon hastası, koroner arter hastası, geçirilmiş iskemik SVO hastalığı olan, Alzheimer hastalığı olması, ileri yaş hastalar, nöbet süresi uzun, postiktal süresi uzun, başvuru GKS'si düşük, ölçülen ilk CRP'si yüksek, kan şekeri yüksek, fosfor düzeyi yüksek, potasyum düzeyi düşük, laktat düzeyi yüksek, anyon gap'i düşük, kan üre azotu değeri yüksek ve osmolaritesi yüksek hastalarda erken dönem takiplerinde tekrar epileptik nöbet gelişebilmektedir. Bu kriterlerin varlığında hastaların daha yakın ve daha uzun takibi gerekebilir. Konuyla ilgili geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.