Nasal septum deviasyonu olan hastalarda septoplasti ameliyatı öncesinde ve sonrasında koku fonksiyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMAL SAKALLI
Danışman: Melih ÇAYÖNÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Nasalseptumdeviasyonu olan hastalarda septoplasti ameliyatı öncesinde ve sonrasında koku fonksiyonunun saptanması. S.B.Ü. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Kliniği, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2018. Amaç:Koku alma duyumuz sadece hayat kalitemiz için değil,hayattaki tehlikelerden korunabilmek için de elzem bir duyudur. Biz bu çalışmada burun tıkanıklığına sebebiyet veren sebeplerden nazal septum deviyasyonuna yönelik yapılan septoplasti ameliyatı sonrası hastalarda koku eşik değerlerindeki ve Snot-22 testindeki değişimler ile bu değişimlerin septumdeviyasyonunun tipi ile olan ilişkisini saptamayı amaçladık. Materyal Metod:Çalışmaya yaşları 17 ile 65 arası değişen 49 nazal septumdeviyasyonluhasta dahil edilmiştir. Bunların 17'si bayan, 32'si erkek hastalardı. Hastalarımızın hiçbiri daha önce kafa travması almamış,hayatlarının belli bir döneminde düzenli olarak sigara kulllanmamış, kronik sinüzit geçirmemiş, alerjik riniti olmayan, kronik ilaç kullanımı olmayan, kronik sistemik, metabolik, endokrinolojik ve jinekolojik bir rahatsızlık tanısı almamış hastalardı. Hastalarımızın tümüne Cottle'ın tarfilediği, kapalı teknik, hemitransfiksiyoninsizyonu ile septoplasti operasyonu uygulanmıştır.Hastaların hiçbirine nazal konkalara yönelik bir işlem uygulanmamıştır. Hastaların hiçbirine nazal dorsuma, üst veya alt lateral kartilajlara yönelik herhangi bir işlem uygulanmamıştır . Hastalara ameliyattan 2 gün önce ve ameliyat tarihinden 2 ay sonra SNOT-22 anketi ve N-Butanol Eşik Testi uygulanmıştır. Test ve anketlerin tümü tarafımca uygulanmıştır. N-Butanol Eşik Testi her bir burun deliğine, öteki delik pamukla tıkanarak, ayrı ayrı uygulanmıştır. Testin yapıldığı odanın havadar ve oda sıcaklığında olmasına özen gösterilmiştir.Hastaların nazal septumdeviyasyonları,ameliyat öncesinde, anteriorrinoskopi ve nazal 0 derece nazal endoskopiyapılarak 3 ayrı sınıflandırmaya göre tiplendirilmiştir. Kullandığımız bu sınıflandırmalar Mladina,Vidigal ve Baumann tarafından tanımlanmış sınıflandırmalardır. Araştırma sonucundaki veriler IBM SPSS istatistik programı kullanılarak hesaplandırılmıştır. Bulgular:Çalışmamız sonucunda SNOT-22 testinin değerinin operasyondan sonra <0.001 oranla anlamlı derecede azalmış (iyileşmiş) bulduk, sağ ve sol burun deliğindeki (deviyasyon tarafından bağımsız olarak) koku alım eşiğini ve burun pasajının dar ve geniş tarafları arasındaki koku alım eşiklerinin operasyondan 2 ay sonra artmış olduklarını <0.001 oranla anlamlı bulduk. Çalışmamızda nazal septumdeviyasyonlarını, ameliyattan önce 3 farklı sınıflandırmaya göre tiplendirdik ve sonucunda nazal septumdeviyasyonunun tipine göre koku alımının ameliyattan sonra nasıl etkilendiğini saptadık. Buna göre Vidigal sınıflandırmasına göre; tip 1 olan 11 hasta,tip 2 olan 24 hasta ve tip 3 olan 14 hastamız vardır.Vidigal sınıflamaya göre saptanan NSD tipleri arasında preoperatif koku eşiği skoru (p = 0.03) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. Ayrıca, Vidigal sınıflaması ile preoperatif koku eşiği skoru arasında anlamlı bir korelasyon vardı ( r=-0.4, p=0.01). Bauman sınıflandırmasına göre; 6 hastamız tip1 ,15 hastamız tip 2, 13 hastamız tip3, 4 hastamız tip4 , 8 hastamız tip5 ve 3 hastamız tip 6 çıkmıştır.Baumann sınıflamasına göre, deviyasyon tipleri arasında dar tarafın ameliyat öncesi eşik skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulamadık. (p=0.1) Miladinasınıflamasına göre; tip 1 olan 8 hastamız ,tip 2 olan 20 hastamız, tip 3 olan 7 hastamız , tip4 olan 5 hastamız , tip 5 olan 2 hastamız ve tip 6 olan 7 hastamız mevcuttur.Miladinasınıflamasına göre, deviyasyon tipleri arasında, dar tarafın ameliyat öncesi eşik skorlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulduk. (P = 0.007)(nsd tipine göre faydalanım sonuçları eklenecek) Sonuç:Kliniğimizde yapılan ameliyatların yaklaşık %30 unu oluşturan septoplasti operasyonun, burun pasajlarındaki engeli kaldırıp hava akımını artırmasının yanı sıra hastanın daha sağlıklı bir şekilde koku alımını da artırdığını çalışmamızla bir kez daha göstermiş olduk.Çalışmamıza nazalseptumdeviasyonu olan 49 hasta dahil edilmiştir. Hastaların tümüne septopalsti operasyonu yapılmıştır. Yaş aralıkları 17- 65 yaştır. (29.7 ± 11.9) Çalışmamıza katılan hastaların 17si bayan 32si erkektir. Ayrıca septumdeviyasyonlarını ameliyattan önce tiplendirerek,daha önce yapılan örnek çalışmalardan farklı olarak, hangi deviyasyon tipinde ne kadar koku alım eşiği artışı olabilceğini önceden kestirebilineceğini gösterdik.SNOT-22 testi ile,hem hastalarımızın septoplasti sonrası yaşam kalitesinin arttığını bir kez daha göstermiş olduk,hem de SNOT-22 testinin Türkiye'de uygulanabilirliğini ve geçerliliğini göstermiş olduk. Anahtar Kelimeler:Nasalseptumdeviasyonu, Septoplasti, Koku duyusu , SNOT-22, N-ButanolTreshold Test, Koku eşik testi, Nasal septum deviasyonu sınıflandırılması