Preterm erkenmembran rüptürü (PPROM) ve normal gebeliklerde serum pentraksin-3 düzeylerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKİ CİHAD AKKUŞ
Danışman: Eylem ÜNLÜBİLGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Preterm erken membran rüptürü (PPROM), 37. gebelik haftası tamamlanmadan ve doğum eylemi başlamadan önce fetal membranların spontan yırtılması ile karakterize olup, preterm doğumların önemli bir kısmından sorumludur. PPROM olgularında maternal enfeksiyon ve inflamasyon süreçleri hem anne hem de yenidoğan açısından ciddi morbidite ve mortalite riskini artırmaktadır. Pentraxin-3 (PTX-3), inflamatuvar uyarılara yanıt olarak çeşitli hücrelerden salgılanan ve doğuştan gelen bağışıklık yanıtında rol alan önemli bir akut faz proteinidir. Bu çalışmada PPROM tanısı alan gebelerde maternal serum PTX-3 düzeylerinin sağlıklı gebelerle karşılaştırılması ve PTX-3'ün PPROM'u öngörmedeki tanısal değerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışma, Kasım 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Perinatoloji Birimi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya 24–34. gebelik haftaları arasında PPROM tanısı alan 42 gebe (PPROM grubu) ile aynı gestasyonel yaş aralığında izlenen 42 sağlıklı gebe (kontrol grubu) dahil edilmiştir. Tüm olgularda demografik ve obstetrik veriler kaydedilmiş; tam kan sayımı, CRP ve biyokimyasal parametreler değerlendirilmiştir. Serum PTX-3 düzeyi sarı kapaklı serum ayırıcı jel içeren tüpe alınan örneklerin santrifüj edilmesi sonrası elde edilen serumda ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; gruplar arası karşılaştırmalar için lojistik regresyon ve ROC analizi uygulanmıştır. Bulgular: PPROM grubu ile kontrol grubu arasında maternal yaş, gravida, parite, abortus sayısı, vücut kitle indeksi ve sigara kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Maternal serum PTX-3 düzeyi PPROM grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (495,0 ± 222,0 vs. 211,0 ± 102,0; p<0,001). Lökosit düzeyi de PPROM grubunda anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde PTX-3 (aOR: 1,013; p<0,001) ve lökosit düzeyi (aOR: 1,479; p=0,009) PPROM ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. ROC analizinde PTX-3'ün PPROM'u ix öngörmede AUC değeri 0,907 olarak saptanmış, bu bulgu PTX-3'ün yüksek ayırt edici güce sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç: Maternal serum PTX-3 düzeyleri, PPROM tanısı alan gebelerde sağlıklı gebelere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ayrıca PTX-3'ün PPROM varlığını ayırt etmede güçlü bir tanısal performans gösterdiği ve PPROM için bağımsız bir biyobelirteç olabileceği görülmüştür. PTX-3'ün PPROM olgularında tanıyı destekleyici ve klinik risk değerlendirmesine katkı sağlayabilecek potansiyel bir biyobelirteç olabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte PTX-3'ün klinik uygulamadaki yerinin daha net belirlenebilmesi için daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.