Prostat kanseri tedavisinde alan içinde alan yoğunluk ayarlı radyoterapi ve üç boyutlu konformal radyoterapi tedavi planlarının dozimetrik olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT ETLİ
Danışman: Bahar DİRİCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmada prostat kanseri tanısı konulan 10 hasta için Üç Boyutlu Konformal Radyoterapi (3B-KRT) ve Alan içinde Alan Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (FIF-YART) olmak üzere iki farklı tedavi tekniği için tedavi planlamaları yapılmıştır. Bu iki tedavi tekniği için yapılan tedavi planlamaları doz dağılımları ve Doz Hacim Histogramları (DVH) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu iki tedavi tekniği için yapılan tedavi planlamalarından, hedef hacimlerin ve risk altındaki organların (OAR) aldıkları minimum maksimum ve ortalama dozlar elde edilmiştir. Konformite indeksi (CI) ve homojenite indeksi (HI) değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen bu değerlerle 3B-KRT ve FIF-YART tekniğinin çalışmada seçilen hastalar üzerindeki etkinliğinin karşılaştırmalı olarak irdelenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmada 01/01/2019 – 01/12/2019 tarihine kadar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim-Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Ana bilim Dalında prostat kanseri tedavisini tamamlamış hastalardan seçilen 10 hasta için tedaviler planlanmıştır. Planlamalar Elekta marka Synergy model Lineer hızlandırıcıda tedavi için Precise Plan planlama sistemi üzerinden yapılmıştır. Planlamalar için önceden tedaviye alınmış ve tedavileri tamamlanmış olan hastalara ait General Electric marka Light Speed RT model Bilgisayarlı Tomografi (BT) cihazı ile alınan kesit görüntüleri kullanılmıştır. Tedavi planlamaları sonucunda her iki tedavi yöntemi için her bir hastaya ait olmak üzere doz dağılımları ve DVH grafikleri oluşturulmuştur. Elde edilen bu planlama bilgileri üzerinden tez çalışması kapsamında değerlendirilmesi planlanan dozimetrik parametrelerin hesaplamaları yapılmıştır. Bulgular: Yapılan tez çalışması içeriğinde hazırlanan iki farklı tedavi tekniği için tedavi planlamalarının dozimetrik olarak değerlendirilmesi sonucunda PTV hacminin aldığı doz açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (P>0,05). v Fakat FIF-YART'de PTV hacminin, 3B-KRT'ye göre daha yüksek doz aldığı görüldü. Kritik organların almış oldukları dozların karşılaştırılması sonucunda mesane, rektum ve femur başlarının aldıkları doz değerleri açısından FIF-YART'nin 3B-KRT'ye göre daha iyi koruma sağladığı ve istatistiksel olarak bu iki yöntem arasında anlamlı bir farkın olduğu saptanmıştır. İki farklı tedavi tekniği için planlamaların değerlendirilmesinde CI ve HI değerleri hesaplanmıştır. FIF-YART ve 3B-KRT teknikleri arasında CI ve HI açısından istatistiksel anlamlı bir fark saptanmamıştır. On hasta için FIF-YART ve 3B-KRT teknikleri için yapılan planlamaların CI değerleri açısından değerlendirilmesinde elde edilen sonuçlara göre 3B-KRT'nin FIF-YART'ye göre daha iyi sonuçlar verdiği, HI değerlendirilmesinde ise FIF-YART'nin daha iyi olduğu saptanmıştır. Sonuç: Yapılan tez çalışması sonucunda elde edilen veriler göz önünde bulundurulduğunda FIF-YART ve 3B-KRT tekniklerinin kendine has avantaj ve dezavantajları olmasına karşılık kritik organları daha iyi koruma fırsatı veren ve aynı zamanda daha yüksek dozların uygulanmasına olanak sağlayan teknik, tümör kontrolü sağlamada daha başarılı sonuçlar vermesinden dolayı tercih edilmelidir. FIF-YART, 3B-KRT'ye göre kritik organların aldığı maksimum doz değerleri dikkate alınarak organların korunması değerlendirildiğinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farkla daha üstündür. Diğer taraftan FIF-YART'nin 3B-KRT'ye göre hedef hacme daha yüksek doz uygulama olanağı sağlayabileceği görülmüştür. FIF-YART'de planlama süresi daha uzundur.