Akut solunum yetmezliği nedeni ile yoğun bakım ünitesinde noninvaziv mekanik ventilasyon uygulanan yaşlı hastalarda noninvaziv mekanik ventilasyon ilişkili pnömoni risk faktörlerinin tanımlanması: İleriye dönük cohort çalışma

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI DENİZ COŞAR

Danışman: Sinem GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV), invaziv mekanik ventilasyon (İMV) ile karşılaştırıldığında düşük komplikasyon oranları nedeniyle IMV yerine akut solunum yetmezliğinde tercih edilen bir tedavi seçeneğidir, fakat aynı zamanda potansiyel olarak nazokomiyal enfeksiyon gibi ölümcül komplikasyonlara sebebiyet verebilir. Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde özellikle yaşlı popülasyonda (≥65 yaş) yaş, ventilatör ilişkili pnömonilerde (VİP) bir risk faktörü olarak bilinmektedir fakat NIMV deneyimi ile ilgili veri azdır. Bu çalışmanın amacı yaşlı hastalarda NIMV ilişkili pnömoni risk faktörlerinin tanımlanmasıdır. Yöntem: Prospektif kohort olarak tasarlanan bu çalışmada, üçüncü basamak hastanesi solunumsal yoğun bakım ünitesine akut solunum yetmezliği ile yatırılan yetişkin hastalar takip edildi. Çalışmaya alınan hiçbir hastanın yatışında pnömonisi yoktu. Tüm hastalarda NIMV tedavisi tercih edildi, NIMV ilişkili pnömoni gelişimi günlük takip edildi. Pnömoni gelişimi kararı; akciğer grafisi, laboratuvar verisi, balgam kültürü ve klinik durumu içeren belirtilmiş kriterler ile saptandı. Yaş ile NIMV ilişkili pnömoni arasındaki ilişkinin gösterilmesi için Cox regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Solunumsal Yoğun Bakım ünitesine Mart 2023-Mayıs 2024 tarihleri arasında akut solunum yetmezliği nedeniyle yatırılan tüm hastaların dosyaları taranarak NIMV uygulanan hastalar prospektif olarak incelendiğinde dahil edilme kriterlerine uygun 191 hasta (%60'ı erkek, %69'u ≥65 yaş) çalışmaya alınmıştır. 84 hastada NIMV uygulandığı dönemde pnömoni gelişimi izlenmiştir. GKS ortalama değeri; Charlson komorbidite indeksi, APACHE puanı ve SOFA skoru ortanca değerleri her iki grupta benzer bulunmuştur. Hastalar çoğunlukla KOAH alevlenme ile alt solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle yatırılmıştı. En sık izlenen komplikasyonlar ajitasyon ve aerofaji olarak tespit edilmiştir, %29-%22 ve %19-%13. ≥65 yaş olmanın NIMV ilişkili pnömoni riskini arttırmadığı saptanmış olup NIMV gün sayısı için hazard oranı 1.023 (95% Güven Aralığı [GA]: 1.011–1.036, p<0.001) olarak hesaplanmış, her ek günün pnömoni riskini %2,3 oranında artırdığı gösterilmiştir. Ağız hijyeni kötü olan hastalarda hazard oranı 1.293 (95% GA: 1.123–1.489, p<0.001) olarak bulunmuş ve bu durumun pnömoni riskini %29 oranında yükselttiği saptanmıştır. Sonuç: Yaşlıların birçok komorbidite, kötü ağız hijyeni ve bozulmuş yutma fonksiyonuna sahip olmasına rağmen NIMV yaşlılar için güvenli bir solunum destek aracıdır.