Akut kolanjitli hastalarda tekrar hastane yatışını predikte eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TOLGA CANLI
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut kolanjit safra yollarındaki tıkanıklık sonucu gelişen bakteriyel kolonizasyon sonrası ortaya çıkan klinik bir tablodur. Akut kolanjit tablosu hafif formları ile seyredebileceği gibi ciddi organ yetmezlikleri ile seyredebilen ölümcül tablolara da neden olabilmektedir. Tanı için günümüzde en güncel kabul edilen Tokyo Kılavuzu 2018 yılı kriterleridir. Akut kolanjitte en sık neden olarak koledokolitiazis yer almaktadır. Akut kolanjitte tekrar yatış sık görülmekle beraber ilk 1 aylık süredeki tekrar yatış oranı literatürde %20'ye kadar ulaşabilmektedir. Çalışmamızda Şubat 2022 - Ağustos 2022 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde Tokyo 2018 Kılavuzuna göre akut kolanjit tanısı alan ve etyolojide koledokolitiazis yer alan 217 katılımcı taburculuk sonrası 6 aylık süreçte tekrar hastane yatışları prospektif olarak incelendi. Tekrar hastane yatışına etki edebileceği öngörülen laboratuvar, klinik parametreler ile görüntüleme yöntemleri değerlendirildi. İstatistiksel bulgular SPSS paket programı ile değerlendirildi. 217 akut taşlı kolanjit tanılı hastadan %27,6'sında 6 aylık süreçte biliyer nedenlerlerle, %24,9'unda ilk 3 ayda biliyer nedenlerle tekrar hastane yatışı görüldü. 3 aylık tekrar yatış nedenlerinden akut kolesistit %16,6, akut kolanjit ise %7,4 olarak saptandı. Çalışmamızda GGT değerinde başvuru anındaki GGT değeri ile 3 aylık süreçte biliyer nedenler ile tekrar yatış arasında ilişki bulunmuştur p(=0,036). ROC eğrisi ile değerlendirilen GGT değeri için 304 U/L sınır değer kabul edilmiş olup, GGT değeri 304'ün üzerinde olanlar Kaplan-Meier survival eğrisi ile değerlendirildiğinde 3 aylık biliyer nedenli tekrar yatışın %20 kadar daha fazla görüldüğü saptandı (p=0,006). Safra kesesinde mikrolitiazis ya da safra çamurunun olmasının 3 aylık biliyer nedenli tekrar yatışa etki ettiği saptanmıştır (p=0,023) ve Kaplan-Meier survival eğrisi ile değerlendirildiğinde ilk 3 aylık biliyer nedenli tekrar yatışı %25 kadar artırdığı saptanmıştır (p=0,009). Çalışma öncesinde tekrar yatışa etki edeceğini öngördüğümüz Charlson komorbidite indeksi, ek hastalıklar, uzamış hastane yatışı, akut kolanjit şiddeti, ERCP işleminin uygulanması ve ERCP işlemi ile biliyer drenaj sağlanması verileri tekrar yatış ile ilişkili bulunmamıştır. Literatürde çok az sayıda çalışma bulunan akut taşlı kolanjit hastalarının tekrar yatışlarının incelendiği bu çalışmada biliyer nedenlerle tekrar hastane yatış oranı ilk 3 ayda %24,9 olarak saptanmış olup, predikte eden faktörler olarak yüksek GGT düzeyi ve safra kesesinde çamur veya mikrolitiyazis mevcudiyeti bulunmuştur. Başvuru anında GGT seviyesi 304 U/L üzerinde olanlar ile safra kesesinde çamur veya mikrolitiyazis bulunanlarda erken laparoskopik kolesistektomi düşünülebilir. Anahtar Sözcükler: Akut kolanjit, tekrar yatış, mikrolitiyazis, predikte, safra çamuru