Alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı olan hastalarda non invaziv prognostik indekslerle serum Serglisin düzeyinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ERZURUM TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL BURAK YAVUZ

Danışman: Muharrem BAYRAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alkol Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı olan hastalarda Non-invaziv prognostik indekslerle (FIB-4, NAFLD, BARD ve HOMA-IR) serum Serglisin düzeyinin karşılaştırılmasının amaçlandığı bu çalışmada Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 20-50 yaş arası alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı olan 95, olmayan 60 sağlıklı bireyin laboratuvar sonuçları ve hasta dosyaları incelenerek çalışmanın dahil edilme ve dışlama kriterleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen olguların bilgileri hastane veri tabanından ve hasta dosyalarından elde edilmiştir. Tanımlayıcı özellikler arasından; yaş, cinsiyet, boy, kilo, BMI, bel çevresi, boyun çevresi, ek hastalık, USG-HPTSTZ, eğitim durumu, medeni durum, hipertansiyon ve sigara kullanımı değerlendirilirken; biyokimyasal parametrelerden glukoz, albümin, TSH, bilirubin, ALT, AST, GGT, ALP, trigliserid, HDL, LDL, toplam kolesterol, açlık insülin, kortizol, HBA1C, hemoglobin, platelet, serglisin düzeyleri alınarak, hastaların HOMA-IR, FIB4, NAFLD ve BARD skorları elde edilmiştir.Elde edilen veriler SPSS versiyon 22.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre klinik tabloya göre; karaciğer fonksiyon enzimlerinden ALT, AST ve GGT düzeyleri vaka grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.Lipid profili incelendiğinde, trigliserid, total kolesterol ve LDL düzeyleri vaka grubunda anlamlı olarak yüksek; HDL kolesterol düzeyleri ise vaka grubunda anlamlı şekilde düşük saptanmıştır. İnsülin direnci parametrelerinden açlık insülin, platelet, HbA1c ve serglisin düzeyleri vaka grubunda anlamlı olarak yüksek saptanmıştır.HOMA-IR, NAFLD ve BARD skorları vaka grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuş; indekslerin sınıflandırılması yapıldığında, HOMA-IR sınıflandırmasında insülin direnci pozitif olan bireylerin vaka grubunda anlamlı oranda daha fazla olduğu görülmüştür. FIB4 skoruna göre her iki grupta da tüm bireylerin negatif fibrozis (<1,45) sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. ROC eğrisi analizi sonuçlarına göre; HOMA-IR skorunun NAFLD varlığını ayırt etme gücü yüksek, FIB-4'ün ayırt etme gücü düşük-orta, NAFLD'ın ayırt etme gücü yüksek ve BARD'ın ayırt etme gücüorta-iyi olarak belirlenmiştir. Serglisin düzeyinin potansiyel açıklayıcı değişkenler arasında doğrusal ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla univaryant regresyon analizleri yapılmış; yaş, cinsiyet, boyun çevresi, albümin, ALT değişkenlerinde anlamlı etkiye rastlanmıştır.Vaka grubunda serglisin düzeylerini yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla çok değişkenli doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Kurulan model genel olarak anlamlı bulunmuş, bu da değişkenlerin birlikte serglisin düzeyini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde açıkladığını göstermektedir. Modelde cinsiyet, boyun çevresi, albümin ve ALT değişkenleri ise modelde anlamlı yordayıcılar olarak öne çıkmıştır ve bağımsız değişkenlerin serglisin düzeyindeki toplam varyansın %20,2'sini açıkladığı belirlenmiştir