CAD/CAM blok ve 3D yazıcı daimi rezin materyallerin yüzey ıslanabilirliğinin adeziv simanla makaslama bağ dayanımına etkisinin incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA GÜL GÜVENÇ
Danışman: Numan AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Dijital diş hekimliğinde CAD/CAM ve 3D baskı teknolojileri, daimi restorasyonların üretiminde yaygın kullanılmaktadır. Bu restorasyonların klinik başarısı, materyalin mekanik özelliklerinin yanı sıra rezin simanla oluşturulan adeziv bağlantının kalitesiyle ilişkilidir. Bu çalışmada, farklı CAD/CAM bloklar ve 3D baskı rezinlerinde yüzey işlemlerinin pürüzlülük, ıslanabilirlik ve makaslama bağlanma dayanımı üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Gereç ve yöntem: Çalışmada iki 3D baskı rezini [DLP yazıcı (Crowntec rezin), SLA yazıcı (Permanent Crown rezin)] ve üç CAD/CAM blok materyali [rezin nanoseramik (Cerasmart), lityum disilikat seramik (GC Initial LiSi), rezin infiltre seramik (Vita Enamic)] kullanılmıştır. Her materyalden 40 adet olmak üzere toplam 200 örnek hazırlanmıştır. Başlangıç pürüzlülük ve temas açısı ölçümlerinin ardından örneklere Al₂O₃ kumlama veya %9'luk hidroflorik asit uygulanmış, sonrasında ölçümler tekrarlanmıştır. Her yüzey işlem grubu, kullanılan rezin siman sistemine göre; self-adeziv dual-cure rezin siman (G-Cem One) ve adeziv dual-cure rezin siman (Panavia V5) olmak üzere iki alt gruba ayrılmıştır (n=10). Örnekler 24 saat 37°C'de suda bekletildikten sonra makaslama bağlanma dayanımı testi uygulanmıştır. Kırılma tipleri stereomikroskop altında değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu değerlendirildikten sonra, yüzey pürüzlülüğü ve temas açısı verileri lineer karma model ile, makaslama bağlanma dayanımı verileri ise üç yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Materyal türü, yüzey işlemi ve pürüzlendirme durumu; yüzey pürüzlülüğü ve temas açısı değerleri üzerinde anlamlı etki göstermiştir (p<0,001). Kumlama SLA, DLP ve rezin nanoseramik materyallerde pürüzlülüğü artırırken, hidroflorik asit ise lityum disilikat ve rezin infiltre seramik materyallerde daha etkili olmuştur. Temas açısı, kumlama uygulaması sonrası SLA, DLP ve rezin nanoseramik materyallerinde artmış, hidroflorik asit uygulaması sonrası ise lityum disilikat ve rezin infiltre seramik materyallerde azalmıştır. En yüksek bağlanma dayanımı DLP materyalinde kumlama ve self-adeziv dual-cure rezin siman kombinasyonunda elde edilmiştir. Genel olarak self-adeziv dual-cure rezin siman, adeziv dual-cure rezin siman'a göre daha yüksek bağlanma dayanımı göstermiştir. Pürüzlülük ile makaslama bağ dayanımı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunurken, temas açısı ile bağ dayanımı arasındaki ilişki zayıf düzeyde kalmıştır. Sonuç: Yüzey işlemlerinin etkisi materyal türüne bağlı olarak değişmiştir. Kumlama, rezin esaslı materyallerde; hidroflorik asit ise cam seramik veya seramik ağ yapısı belirgin materyallerde daha etkili sonuçlar göstermiştir. Bağlanma dayanımı yalnızca pürüzlülük ile açıklanamamış; materyal yapısı, yüzey işlemi ve siman-primer sistemi birlikte belirleyici olmuştur. Islanabilirliğin ise bağlanma dayanımı üzerinde doğrudan belirleyici bir parametre olmadığı görülmüştür. Bu nedenle CAD/CAM ve 3D baskı restoratif materyallerde yüzey işlem protokolü ve siman seçimi materyale özgü olarak planlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: CAD/CAM Blok, Makaslama Dayanımı, Temas Açısı, Üç Boyutlu Baskı, Yüzey Pürüzlülüğü