Tip 2 Diabetes mellitus  tanılı hastalarda sodyum glukoz kotransporter-2 inhibitör kullanımının fibrozis-4  skoruna etkisi

KÜBRA ÜNLÜ

Tip 2 Diabetes mellitus tanılı hastalarda sodyum glukoz kotransporter-2 inhibitör kullanımının fibrozis-4 skoruna etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ÜNLÜ

Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmada, tip 2 diabetes mellitus tanısı olan hastalarda sodyum-glikoz ko-transporter-2 (SGLT-2) inhibitör kullanımının hepatik steatoz ve hepatik fibroz üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla fibrozis-4 (FIB-4) skoruna etkisi incelendi. Gereç ve Yöntem: 01.08.2021–01.01.2024 tarihleri arasında başvuran, SGLT-2 inhibitör tedavisi alan 1108 hasta incelendi. 381 hasta çalışma dışı bırakıldı. Hastaların bilgileri kullanılarak; Fibrozis-4 skoru: Yaş (yıl) × AST (U/L)/[PLT (109 /L) ×√ALT (U/L) formülüyle hesaplandı. Tedavileri süresince belli aralıklarla FIB-4 skoru hesaplanarak karşılaştırılma yapıldı. Veriler SPSS 22.0 ile analiz edildi; uygun istatistiksel testler uygulanarak SGLT-2 inhibitör kullanan hastaların yaş, cinsiyet ve tedavi süresinin FIB-4 skorları üzerindeki etkisi değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %54,2'si kadın, %45,8'i erkek ve yaş ortalaması 57,85 ± 9,56'dır. Tedavi sonrası FIB-4 skorunda azalma oldu, ancak anlamlı saptanmadı. (p=0,391). AST ve ALT düzeylerinde anlamlı azalmalar saptandı. (p 12 ay grupları karşılaştırıldığında, uzun süreli takipte FIB-4 skorlarında daha belirgin azalma görüdü. (p=0,047). İlk FIB-4 skoru ≥1.3 olan hastalarda tedaviyle birlikte FIB-4 değerlerinde anlamlı azalma gözlendi. (p 12 ay SGLT2 inhibitörü kullanımının (p = 0.022) ve ≥65 yaş (p = 0.006), FIB-4 skorundaki değişimi bağımsız ve anlamlı olarak etkilediği saptandı. Cinsiyetin etkisi anlamlı bulunmadı. (p=0,072). Sonuç: SGLT -2 inhibitörlerinin tip 2 diyabetli bireylerde karaciğer enzimlerini düşürerek karaciğer fonksiyonlarını iyileştirdiği gösterildi. FIB-4 skorundaki azalma özellikle ileri yaş, yüksek FIB-4 skoru ve uzun tedavi süresiyle ilişkili bulundu. Gelecekte yapılacak çalışmalarla SGLT-2 inhibitörleri, yüksek riskli hastalarda karaciğer fibrozisi yönetimi için umut verici bir seçenek olabilir.