Obstrüktif uyku apne sendromu tanılı hastalarda mortalite risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA AZAKLI
Danışman: Celal SATICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Obstruktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), kardiyovasküler morbiditeyi ve mortaliteyi artırmaktadır. Önceki çalışmalarda yaş, cinsiyet, apne hipopne indeksi (AHİ), beden kitle indeksi (BKİ) ve komorbiditelerin kardiyovasküler sonuçları öngörebileceği öne sürülse de mortalite prediktörleri yeterince aydınlatılamamıştır. Amacımız, yüksek hasta sayısı ile OUAS hastalarında bağımsız mortalite prediktörlerini belirlemektir. Yöntem: 2012-2017 yıllarını kapsayan retrospektif kohort çalışmamızda OUAS tanılı 3541 hasta değerlendirildi. Hastaların sağ kalımları elektronik tıbbi kayıtlardan kontrol edildi. Sağ kalan ve ölen hasta grupları için demografik özellikler, antropometrik ölçümler, komorbiditeler, laboratuvar ve polisomnografi (PSG) parametreleri analiz edildi. En az 5 yıl boyunca izlenen OUAS hastalarında tüm nedenli ölümün bağımsız prediktörlerini belirlemek için univaryant ve multivaryant cox regresyon analizi uygulandı. Bağımsız prediktörlerin diskriminasyon gücünü ölçmek amacı ile ROC analizi gerçekleştirildi. Bulgular: Toplam 3541 hasta verisi incelendi. Hastaların 990'ı (%28) kadındı, ortalama yaş 49.7±10.7 idi ve ortalama BKİ 32.6±5.9 kg/m2 idi. 231 (%6.5) hasta ölmüştü. Sağ kalanlar ile ölen hasta grupları karşılaştırıldığında, ölenler anlamlı derecede daha yaşlıydı ve daha yüksek bel kalça oranı ve Epworth Uykululuk Ölçeği puanlarına sahipti (p<0.001, p<0.001, p=0.003). Pür OUAS, uykuda periyodik ekstremite hareketleri (PLMS), kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) ve uyku apnesinde komorbidite ölçeği (CoSA) ≥ 1 de mortalite ile ilişkili saptandı (p<0.001). Monosit / HDL oranı ve sistemik inflamasyon indeksi ölen grupta anlamlı derecede yüksekti (p=0.01, p<0.001). PSG parametrelerinden oksijen desatürasyon indeksi (ODİ) ve AHİ yüksekliği de mortalite ile ilişkiliydi (p<0.001). Yüksek korelasyona sahip olan ODİ ve AHİ (r=0.9) ile iki ayrı multivaryant cox regresyon modeli oluşturuldu. AHİ, multivaryant analizde anlamlılığını kaybederken, ODİ ölen hasta grubunda anlamlı derecede daha yüksekti (HR=1.007, 95%GA: 1.001-1.013, p=0.01). ODİ, bağımsız bir mortalite prediktörü olarak belirlendi. Her 50 birimlik ODİ artışı, mortalite riskini 1.41 kat artırmaktaydı. ODİ için; ROC analizi sonucunda eğri altında kalan alan 0.64 olarak belirlendi (p<0.001) ve optimal kestrim değeri 34.8 olarak saptandı. Sonrasında 2x2 tablo analizi ile sensitivite %51.8, spesifisite % 68, pozitif prediktif değer %10.3, negatif prediktif değer %95.4, kesinlik %67, pozitif olabilirlik oranı %10.3, negatif olabilirlik oranı %0.69 olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışmada ODİ OUAS'ta mortalitenin bağımsız bir prediktörü olarak sonuçlanmış, buna karşın AHİ univaryant analizde mortalite için anlamlı bir prediktörken multivaryant analizde anlamlılığını yitirmiştir. Bununla birlikte yaş, bel kalça oranı, CoSA ≥ 1, PLMS, KOAH, pür OUAS ve sistemik inflamasyon indeksi bağımsız prediktörler olarak bulunan diğer parametrelerdir. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif uyku apne sendromu, mortalite, ODİ, AHİ