Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri hastalarda antihipertansiflerin stopp/start ve beers kriterlerine göre uygun kullanımının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ZEYNEP FURUNCUOĞLU

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Yaşlanmayla kronik hastalık sıklığı artmakta ve buna bağlı artan polifarmasi uygunsuz ilaç kullanımını da artırmaktadır. Yaşlı hastalarda hipertansiyon, en sık görülen kronik hastalık olması nedeniyle kullanılan antihipertansiflerin uygunluğu önem taşımaktadır. Amacımız; STOPP versiyon 2 ve Beers kriterlerini kullanarak yaşlı hastalar arasında uygunsuz antihipertansif ilaç kullanım sıklığını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, 65 yaş ve üzeri, hipertansiyonu olan 140 hasta dahil edildi. Güncel tanı / ilaçlar, komorbid hastalıklar ve tıbbi sorunları içeren klinik veriler not edildi ve STOPP/START versiyon 2 ve 2015 AGS Beers kriterleri ile prospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Olguların % 68,6'sı kadın, % 31,4'ü erkekti. Ortalama başvuru yaşı 71.78±6.19 yıl idi. En sık kullanılan antihipertansifler sırasıyla tiazid diüretikler (%61,4), aldosteron reseptör blokerleri (ARB) (%51,4), beta blokerler (%50), kalsiyum kanal blokerleri (KKB) (%42,9) ve anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACEİ) (%33,6) idi. STOPP ile tespit edilen en az bir uygunsuz ilaç kullanımı (UİK) tespit edilen olgu oranı (%20,7) Beers ile tespit edilenden (%10) anlamlı düzeyde daha yüksekti. START ile tespit edilen en az bir ilaç ihmali olan olgu oranı %32,9 idi. En sık saptanan UİK kriterleri STOPP'a göre "üriner inkontinansı olanlarda hipertansiyon tedavisi için loop diüretiklerinin kullanılması" iken Beers'e göre "periferal alfa-1 bloker kullanımı" idi. START'a göre ise en sık saptanan kriter "sistolik kalp yetersizliğinde veya dökümente koroner arter hastalığında ACE inhibitörü tedavisi" idi. Sonuç: STOPP versiyon 2, ülkemiz yaşlılarında, diğer ilaçlarda olduğu gibi antihipertansif ilaçlar konusunda da uygunsuz ilaç kullanımını tespit edebilmekte daha başarılıdır. İlaç ihmal edilme durumu uygunsuz kullanım durumuna göre daha yüksek oranlarda saptanmıştır. Dolayısıyla hem ilaç ihmali hem de uygunsuz kullanımı azaltmak için STOPP/START ve Beers kriterlerinin klinik değerlendirmede daha fazla yer alması gerekmektedir.