Tilte optik disk varlığının keratokonus ayırıcı tanısında yeri ve önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MENEKŞE İNAL ÖZEN
Danışman: Züleyha YALNIZ AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Astigmatizma değerlendirilmesi sırasında keratokonus ve regüler astigmatizma tanısı konulan hastaların, eşlik eden tilte disk sendromu varlığı açısından değerlendirilmesine ilave olarak bu hastaların refraktif, topografik ve klinik bulgularını, optik koherens tomografi (OKT) ile optik sinir başı parametreleri özelliklerini, retina sinir lifi tabakası kalınlığını (RSLTK) ve maküla kalınlığını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve gözlemsel tip bu çalışmamızda Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göz Hastalıkları Kliniği genel polikliniğine Şubat ve Mayıs 2023 tarihleri arasında bulanık görme şikayetiyle başvuran ve astigmatizma tespit edilen hastalar arasından, yeni tanı keratokonus, tilte diski mevcut olan ve >-1 Dioptri (D) regüler astigmatizması olup optik diski doğal olan, 273 hastanın 273 gözü incelendi. Çalışmada bireylerin otorefraktometre cihazı ile objektif refraksiyon ölçümleri ve keratometri (K) değerleri kaydedildi. Düzeltilmemiş görme keskinlikleri ve en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK) muayene başlangıcında kaydedildi, EİDGK değerlendirilmesinde subjektif refraksiyon muayenesi de kullanıldı. Göz içi basınçları ölçüldü, skiaskop ile makaslama reflesi olup olmadığına bakıldı, ön ve arka segment muayeneleri yapıldı. Pentacam cihazı ile hastaların kornea topografisi değerlendirilmesinde keratokonus tanısında sıkça kullanılan ön kamara parametreleri ile kurvatür, elevasyon ve pakimetri bazlı indeksler, pupil ofset değerleri incelendi, bunun yanında lentiküler astigmatizma değerleri de hesaplandı. Tüm hastalara OKT ile optik sinir başı değerlendirilmesi (optik disk çapları, ovalite indeksi ve optik disk rotasyonu), RSLTK ve maküler kalınlık incelemesi yapıldı. Bulgular keratokonus, tilte diskli ve normal diske sahip olan regüler astigmatizma gruplarında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda 273 hastanın 273 gözü değerlendirilmiştir. Çalışmadaki hastaların keratokonus tanısı olanların sayısı 98 (%35,9), regüler astigmatizma tanısı olanların sayısı ise 175 (%64,1) tir. Regüler astigmatizma olanlardan tilte diske sahip olan 68 hasta (%24,9), normal diske sahip olan ise 107 hasta (%39,2) mevcuttur. Gruplar yaş ve cinsiyet açısından benzerdi. Tilte disk olanların %80,3'ünde astigmatizma kurala uygun, %11,3'ünde kurala aykırı, %4,2'sinde oblik ve %4,2'sinde irregüler iken tilte disk olmayanların %50,4'ünde kurala uygun, %2'sinde kurala aykırı, %0,5'inde oblik ve %47,1'inde irregülerdir (p<0,001). Keratokonus grubunda bulunan hastaların ortalama sferik (p<0,001), sferik ekivalan (p<0,001), akslarda maksimum düzensizlik (p=0,001), silindirik maksimum değişkenlik (p=0,015) değerleri ile silindirik akslarda değişkenlik görülme oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Keratokonus grubunda bulunanların %92,6'sında, tilte diski olan regüler astigmatizma grubunda bulunanların %4,4'ünde ve normal diski olan regüler astigmatizma grubunda bulunanların %7,5'inde makaslaşma reflesi mevcuttu (p<0,001). Makaslaşma reflesinin keratokonus tanısı koymadaki yerini incelediğimizde ise sensitivite % 89, spesifite % 93, pozitif prediktif değeri % 88 negatif prediktif değeri ise % 94 olarak bulduk (Doğruluk: 0.90 (%95 güven aralığı 0,80-0,94). Vernal konjonktivit keratokonus grubunda bulunanların %56,8'inde, tilte diski olan regüler astigmatizma grubunda bulunanların %11,8'inde ve normal diskli regüler astigmatizma grubunda bulunanların %12,2'sinde görüldü (p<0,001). Optik disk özelliklerinde ise keratokonus grubunda maksimum disk çapı, disk alanı, 'cup' alanı, C/D oranı daha yüksek bulunmuş, minimum disk çapı tilte diskli grupta en düşük değerlerde gözlenmiştir (p<0,001). Ovalite indeksi tilte diski olan regüler astigmatizma grubunda en düşük değerlerde görülmüşken, disk rotasyonu da tilte diskli grupta diğer gruplara göre daha fazla bulunmuştur(p<0,001). Bunun yanında peripapiller atrofi, RPE ile koroid atrofisi ve situs inversus keratokonuslu hastalarda diğer gruplara göre belirgin bir şekilde düşük olarak gözlenmiştir (p<0,001). Keratokonus grubunda bulunanların %30,8'inde, tilte diski olan regüler astigmatizma grubunda bulunanların %97,1'inde ve normal diske sahip regüler astigmatizma grubunda ise %8,5'inde optik diskte torsiyon görülmüş olup aralarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,001). RSLTK değerleri açısından ise tüm kadranlarda tilte diskli grupta daha ince olduğunu gözlemledik (p<0,001). Maküla kalınlık değerleri de üst (p<0,001), alt (p<0,04) ve temporal (p=0,007) kadranlarda diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde tilte diskli hastalarda ince bulundu. Topografik değerlerde kornea ön yüz K1, ön yüz K2, arka yüz K2, ön yüz Km, kornea arka yüz K1, kornea arka yüz Km, Q asferisite ön, Q asferisite arka ve Kmax açısından keratokonus grubu en yüksek değerlerde iken, kornea ön yüz K2, kornea arka yüz K2 ve kornea arka yüz Km değerleri tilte disk gruplarında en düşük değerlerde gözlenmiştir (p<0,001). Bunun yanında pupil merkezi kalınlık, pakimetri apeks kalınlık ve en ince kalınlık değerleri keratokonusta en düşük, ön ve arka elevasyon değerleri ise en yüksek değerlere sahiptir (p<0,001). Pupil ofset değerlerinde ise vertikal pupil ofset keratokonus grubunda daha yüksek, toplam pupil ofsette keratokonus değerleri en yüksek, tilte disk grubunda ise en düşük olarak bulunmuştur(p<0,001). Ön kamara derinliği ve volümü yine keratokonus grubunda daha yüksek değerlere sahip olarak gözlenmiştir (p<0,001). Topografi indeksleri gruplar arasında keratokonus grubunda anlamlı olarak yüksek görülmüş, Rmin anlamlı olarak düşük görülmüştür (p<0,001). Keratokonusu predikte edebilmek için yaptığımız ROC analizinde düzeltilmemiş görme keskinliği, EİDGK, otorefraktometre silindirik değerlerde ve aks değerlerinde maksimum değişkenlik, optik disk çapları, rotasyonu, alanı, C/D oranı, horizontal, vertikal ve toplam pupil ofset değerlerinin anlamlı bir tanısal değerinin olduğu görülmüştür, ovalite indeksinin ise bu analizde tanısal değerinin olmadığı gözlenmiştir. Sonuç: Keratokonuslu hastaların, tilte disk ve normal diske sahip hastaların keratometrik değerler ile topografik verileri göstermektedir ki, tilte diski olan hastaların, normal diske sahip regüler astigmatizma grubuyla benzer kornea özellikleri vardır ve keratokonus grubuyla anlamlı farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle muayenede tilte optik disk varlığı yüksek astigmatizma değerleri olan hastaların keratokonus tanısından ilk planda uzaklaştırabilecek, klinisyenler için yol gösterici bir bulgu olabilir. Anahtar Kelimeler: Astigmatizma, Keratokonus, Kornea Topografisi, Optik Koherens Tomografi, Tilte Optik Disk