Bir ay – beş yaş arası rotavirüs gastroenteriti tanısı konulan hastaların hastane yatışlarının ve tedavi maliyetlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM GÜNALAY TAŞ
Danışman: İlknur FİDANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Rotavirüs gastroenteriti, dünya genelinde beş yaş altındaki çocuklarda hastaneye yatış ve ölüm nedenlerinin önde gelen nedenlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı, rotavirüs gastroenteriti tanısı konulan ve hastanede yatarak takip edilen bir ay-beş yaş arası çocukların hastane başvuruları, yatış süreleri ve tedavi maliyetlerini incelemek ve rotavirüs aşı maliyetleriyle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne 1 Kasım 2023 ile 1 Ağustos 2024 tarihleri arasında başvuran bir ay ile beş yaş arası gaitasında rotavirüs antijeni saptanan ve hastanede yatarak tedavi alan hastalar çalışmamıza dahil edilmiştir. Çalışmamız prospektif ve kesitsel bir çalışmadır. Bulgular: Çalışmada 250 hasta değerlendirildi. Hastaların yaş ortancası 24 aydı (min-max=3-59). Hastaların %49,2'si ilk iki yaştaki hastalardan oluşuyordu. Hastaların %50,4'ü kızdı. Hastaların %54,8'i ilkbahar, %30'u kış aylarında başvurmuştu. Hastaların başvuru anında %95,6'sında ishal, %92,4'ünde kusma şikâyeti mevcuttu. Hastaların %46,6'sında iştahsızlık, %38,8'inde ateş şikâyeti vardı. Hastaların başvuru sırasında şikâyetlerinin ortalama süresi 1,65±1,08 gün tespit edildi. Hastaların Vesikari skoruna göre değerlendirilmesine bakıldığında %46,8'inin orta (6-10 puan), %48,8'inin ağır (≥11 puan) olduğu görüldü. Vesikari skoru ortancası 10 puandı (min-max=4-17). Hastaların dehidratasyon derecesine bakıldığında %40,4'ü hafif, %52,4'ü orta ve %7,2'si ağır bulundu. %11,6'sı başvuru anında hipoglisemik tespit edildi. Hastaların %93,6'sı IV sıvı tedavisi aldı. %25,6'sı IV NaHCO3 tedavisi aldı. %78,8'i antiemetik tedavi aldı. Hastaların %5,2'sine IV antibiyotik tedavisi verildi. Hastaların ortalama yatış süresi 2,76±3,77 gündü. Tüm hastaların maliyet ortancası 3511,03 TL (min-max=279,28-215664,40) olarak tespit edildi. İlk 2 yaştaki hastaların toplam maliyeti anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,013). Yaz aylarında başvuran hastaların toplam maliyetleri diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,016). Vesikari skoruna göre bakıldığında ağır puan alan grubun toplam maliyeti istatistiksel olarak anlamlı 11 düzeyde yüksek bulundu (p<0,001). Dehidratasyon derecesine göre, ağır ve orta gruptaki vakaların tedavi maliyetlerinin istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001). Çalışmamızda hastaların %61,2'sinde toplam maliyeti aşı maliyetinin üstünde saptandı. Sonuç: Sonuç olarak, hastaların rotavirüs gastroenteriti nedeniyle yatarak tedavi gerektirebilmesi ve rotavirüs gastroenteriti nedeniyle gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek tedavi maliyetleri, aşılamadaki eksikliklerden kaynaklanmaktadır. Rotavirüs aşısının ulusal programlara dahil edilmesi hem bu maliyetleri düşürecek hem de toplumsal bağışıklığı artırarak sağlık kaynaklarının daha verimli kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Rotavirüs, Vesikari, dehidratasyon, aşı, tedavi, maliyet