Farklı ovaryan hiperstimülasyon sendromu (OHSS) önleme yöntemleri uygulanan hastalarda OHSS gelişme oranları ve tedavi stratejilerinin hormonal parametreler ile tedavi sonuçlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİDE GÜL AYDIN
Danışman: Müşerref Banu YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnvitro fertilizasyon tedavisi sırasında OHSS öngörülen hastalarda coasting, GnRH agonist ile trigger ve her iki yöntemin birlikte kullanıldığı OHSS önleme yöntemlerinin tedavi başarısına etkisinin karşılaştırması amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışmaya 2017-2019 yılları arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tüp Bebek ünitesinde İnvitro Fertilizasyon tedavisi yapılmış 92 yüksek cevaplı hasta dahil edildi. Hastalar Tüp Bebek arşivlerinden dosya taraması yapılarak belirlendi. Çalışmaya tedavi öncesi yapılan ultrasonda antral folikül sayımı, histerosalpingografi, spermiogram gibi tetkiklerle açıklanamayan infertilite tanısı konmuş çiftler dahil edilerek, diğer infertilite nedenleri ile IVF tedavisine alınan hastalar dışlandı. Hiperresponder hasta tanısı IVF tedavisi sırasında ultrasonda her iki overde toplam 15 ve üzeri dominant folikül görülmesi ve estradiol değeri 3500 pg/mL ve üzerinde ölçülmesi ile konuldu. Hastalar uygulanan OHSS önleme yöntemine göre gruplara ayrılarak hastaların yaşları, infertilite süreleri, adetin üçüncü günü FSH, E2, LH, PRL, TSH seviyeleri ve siklusla ilgili bilgileri ve siklus sonuçlarına ait bilgiler taranarak ve kaydedildi. Bulgular: Çalışmada hastaların yaşları 23 ila 42 arasında değişmekte olup, yaş ve bazal hormon değerleri benzer bulundu. Stimülasyon süresi coasting uygulanan grupta uygulanmayanlara göre düşük (8,51 vs 9,52, p=0.002), bu süre analog trigger uygulanan hastalarda ise uygulanmayanlara göre yüksek (9,77 vs 8,61, p <0,001), ortalama gonadotropin dozu analog trigger uygulanan hastalarda uygulanmayanlara göre yüksek( 1971,56±756,13 vs 1696,58±801,80, p=0,037),toplam oosit sayısı coasting uygulanan grupta uygulanmayanlara göre düşük (11,78 vs 16,85, p<0.001), analog trigger uygulanan hastalarda ise uygulanmayanlara göre yüksek bulundu(17,30 vs 12,90, p =0,002). MII oosit sayısı coasting uygulanan grupta uygulanmayanlara göre düşük (8,94 vs 12,29, p =0.002), analog trigger uygulanan hastalarda ise uygulanmayanlara göre yüksek(12,95 vs 9,40, p =0,002), fertilize oosit sayısı coasting uygulanan grupta uygulanmayanlara göre düşüktü (4,89 vs 7,05, p =0.007), analog trigger uygulanan hastalarda ise uygulanmayanlara göre yüksek(7,30 vs 5,32, p =0,019),fertilizasyon oranı analog trigger + coasting uygulanan grupta uygulanmayanlara göre daha yüksek(68,40 vs 54,46, p=0,20) bulundu. Klinik gebelik ve canlı doğum oranları ile OHSS gelişme oranı açısından gruplar arasında farklılık izlenmedi.Toplamda biri hafif dördü orta şiddetli toplam 5 hastada OHSS'ye rastlanmıştır, 3'ü coasting , 2'si analog trigger grubundaydı.Şiddetli OHSS görülmedi. Sonuçlar: Çalışmamızda analog trigger ve coasting yöntemlerinin OHSS'yi önlemedeki etkinliğinin yanısıra siklus sonuçları ve gebelik başarısı üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi amaçlandı. Uygulanan yöntemler sonucunda grupların gebelik sonuçları ve OHSS oranları açısından birbirine benzer olup GnRHa ile trigger uygulamasında elde edilen toplam oosit, MII oosit ve fertilize oosit sayısının daha fazla olması coasting yönteminin oosit gelişimini olumsuz etkilediği tezini destekler nitelikte bulunmuştur. Bilgimiz dahilinde literatürde analog trigger ve coasting uygulamalarının birlikte kullanıldığı bir yöntemin araştırıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu iki yöntemin birlikte uygulandığı grupta istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmasa da toplanan oosit sayısı, MII oosit sayısı ve en önemlisi gebelik oranlarının daha düşük olması yöntemlerin zorunlu haller dışında birlikte uygulanmasının doğru bir yaklaşım olmayacağı yönünde kanaat oluşturmuştur. Coasting, analog trigger ve her ikisinin birlikte kullanıldığı OHSS önleme yöntemleri OHSS önleme potansiyeli açısından benzer etkinliğe sahiptir. Analog trigger uygulamasının toplanan oosit sayısı, maturasyonu ve embriyo gelişimi açısından üstün olduğu gösterilmiştir. 3 güne kadar uzayan coasting uygulama süresinin siklus sonuçlarını olumsuz etkilemediği görülmektedir.