Konya Çumra bölgesinde 65 yaş üzeri hastalarda kırılganlık indeksi ile bakım verenlerinin yakınlık derecesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞALE ARSLAN
Danışman: Mehmet Ali ERYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İlerleyen yaş ile birlikte; nöromuskuler, metabolik ve immün sistemde de fizyolojik rezervler azalmakta ve stres durumlarına adaptasyonun da bozulması ile kırılganlık durumu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Konya Çumra bölgesinde 65 yaş ve üzeri hastalarda kırılganlık indexi ile bakım verenlerinin yakınlığı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Şubat 2020-Ağustos 2020 tarihleri arasında Konya ili Çumra ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üstü 400 kişi alındı. Tüm katılımcılara 50 sorudan sosyodemografik veri formu ve 25 sorudan oluşan Tilburg Kırılganlık Ölçeği doldurtuldu. Verilerin analizi konusunda; tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri ile sunuldu. Bulgular: Çalışmamız Çumra ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üstü gönüllü 400 kişiyle yapıldı. Yaş ortalaması 73,37±6,35 yıl, ortanca yaş 72 (min=65, max=92) idi. Katılımcıların %55,7'si (n=223) kadınlardan, %44,3'ü (n=177) erkeklerden oluşmaktaydı. Katılımcıların %62,7'si (n=251) 65-74 arası yaş grubunda, %30'u (n=120) 75-84 arası yaş grubunda, %7,3'ü 85 yaş ve üstü grubunda idi. Katılımcıların %30,2'si (n=121) okuryazar değildi. %14'ü (n=56) okuryazar, %48'i (n=192) ilkokul düzeyinde, %7'si (n=28) ortaokul/lise ve %0,8'i (n=3) ise üniversite düzeyinde eğitime sahipti. Katılımcıların %78'i (n=312) evli, %22'si (n=88) bekâr ya da duldu. Aylık geliri 1500 TL ve altı olanların oranı %60,5 (n=242) olarak tespit edildi. Çalışmamızda kırılganlık prevalansı %60,0 olarak bulundu. 65-74 yaş arası katılımcılar ile 75-84 yaş arası katılımcılar arasında, 65-74 yaş arası katılımcılar ile 85 yaş üstü katılımcılar arasında Tilburg kırılganlık indeksi (TFI) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,0001). Katılımcıların yaş grubuna bakılmaksızın aylık geliri 1500 TL altında olanlar ile geliri giderinden az veya geliri olmayanların, aylık geliri 1500 TL üzerinde olanlara göre TFI' da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,0001). Tüm yaş gruplarında hobi sahibi olanlar ile hobi sahibi olmayanlar arasında TFI' da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,0009 65-74 yaş grubunda, p=0,0008 75-84 yaş grubunda, p=0,017 85 yaş ve üstü grupta). 65-74 yaş grubunda ve 75-84 yaş grubunda yalnız yaşayanlar ile yalnız yaşamayanlar arasında TFI' da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,01; p=0,02). 65-74 yaş grubunda bakım alanlar ile almayanlar arasında TFI' da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,0001). 65-74 yaş ile 75-84 yaş grubunda kızı/oğlu tarafından bakılanlar ile diğer yakınları/komşuları tarafından bakılanlar arasında TFI' da istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,01; p<0,01). Yaşlılarımızın tamamına yakını mümkünse kendi evlerinde veya aileleriyle yaşlanmak istemekteydiler. Sonuç: Kırılganlığın; ülkemizde bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilebilecek kadar yaygın olduğu, kırılganlık indeksi ile bakım verenin yakınlığı arasında anlamlı ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Ülkemizde yaşlılarımızın hemen tamamının öncelikle kendi evlerinde olmak üzere aileleriyle birlikte kalmak istedikleri, yaşlılarımıza bakım ve bakım verme konularında ivedilikle ailenin işbirliğini içeren devlet destekli düzenlemelere ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Bakım Veren, Kırılganlık, Yaşlılık