Minör kafa travmalı geriatrik hastalarda travmaya bağlı intrakranial lezyon saptanması açısından risk faktörlerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KOZA

Danışman: Şeref Kerem ÇORBACIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ: Minör kafa travması (MKT), genellikle Glasgow Koma Skalası (GKS) 13-15 olan, bilinç kaybı, amnezi veya dezoryantasyon gibi semptomlarla seyreden travmalardır. Bu hastalarda bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) rutin olarak yaygın kullanılmakta; ancak bu durum, düşük spesifite nedeniyle gereksiz tetkiklere ve kaynak kullanımına yol açmaktadır. Bu çalışma, MKT nedeniyle acil servise başvuran 65 yaş üstü hastalarda travmaya bağlı intrakraniyal lezyon (İKL) saptanma prevalansını ve bu lezyonlarla ilişkili risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. MATERYAL VE METOT: Araştırma, 10.11.2021–24.02.2025 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde prospektif gözlemsel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Dahil edilen 65 yaş üstü, izole MKT geçirmiş 818 hasta ardışık olarak değerlendirildi. GKS değeri, travma mekanizması, semptomlar (baş ağrısı, amnezi, kusma, bilinç kaybı vb.) ve görüntüleme bulguları analiz edildi. Primer sonlanım, kompozit intrakraniyal patoloji (epidural, subdural, subaraknoid kanama, kontüzyon vb.) varlığı olarak belirlendi. Veriler Jamovi programı ile analiz edildi. BULGULAR: Çalışmada GKS 13–14 olan tüm hastalarda (%100) ve GKS 15 olan hastaların yalnızca %3.4'ünde kompozit sonlanım saptandı. İKL oranı genel olarak %4.6 idi. GKS <15, ciddi travma mekanizması, amnezi, baş ağrısı ve kusma varlığı ile kompozit sonlanım arasında anlamlı ilişki bulundu. Çok değişkenli analizde özellikle amnezi ve baş ağrısı anlamlı prediktörler olarak öne çıktı. SONUÇ: 65 yaş üstü MKT hastalarında intrakraniyal patoloji prevalansı düşüktür. Ancak baş ağrısı, amnezi ve GKS <15 gibi bulgular, lezyon saptanma açısından önemli risk faktörleridir. Bu bulgular, yaşlı popülasyonda daha seçici BBT kullanımı için klinik karar kurallarının geliştirilmesine katkı sağlayabilir. ANAHTAR KELİMELER: Minör Kafa Travması, Geriatri, İntrakraniyal Lezyon