Kronik insomni tanılı kadın hastalarda yakın partner cinsel şiddetine maruz kalmanın insomni şiddeti ve uyku kalitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE NEVA ERDEMLİ
Danışman: Saime Füsun DOMAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Partner şiddetine maruz kalmak bireylerde birçok uyku problemlerine neden olabilir veya var olan problemleri şiddetlendirebilir. Bu çalışmada kronik insomni tanılı kadın hastaların maruz kaldığı partner cinsel şiddetinin derecesi ile uykusuzluk şiddeti ve uyku kalitesi arasındaki ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Uyku Bozuklukları Ayaktan Tedavi Merkezi'ne başvuran, kronik insomni tanılı 108 kadın hasta dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Uykusuzluk Şiddet Ölçeği (UŞİ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Yakın Partner İlişkilerinde Kadının Maruz Kaldığı Cinsel Şiddet Ölçeği (YPCŞÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (TSSB-KL) uygulanarak elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bulgular: Veriler değerlendirildiğinde cinsel şiddete maruz kalan grupta, yakın partner cinsel şiddetine maruz kalmanın derecesinin anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres belirti düzeylerinden bağımsız olarak uykusuzluk şiddeti ve uykusuzluk kaynaklı gelişen günlük işlevsellik bozulması için yordayıcı olduğu bulunmuştur. Cinsel şiddete maruz kalmayan grupta ise anksiyete düzeylerinin uykusuzluk şiddeti için açıklayıcı olduğu saptanmıştır. Sonuç: İnsomni yakınmaları ile başvuran tüm kadınlarda partner cinsel şiddetinin taranması, değerlendirilmesi ve bu alanda yapılacak yeni çalışmaların partner cinsel şiddetinin sebep olabileceği uyku bozukluklarını ele alması; yakın partner şiddetine maruz kalan kadınların uykusuzluk problemlerini ve uykusuzluk kaynaklı gelişen günlük işlevsellikteki bozulmaları tedavi etmek açısından önemli olacaktır.