Gestasyonel ve pregestasyonel diyabetes mellitusu olan gebelerde plazma asprosin düzeyinin gebelik prognozu ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE DOGANAY
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gestasyonel ve pregestasyonel diyabetes mellitusu olan gebelerde plazma asprosin düzeyinin gebelik prognozu ile ilişkisini öngörmeye çalışmak ve konuyla ilgili sınırlı literatüre katkı yapmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi kadın doğum polikliniği ve iç hastalıkları polikliniğine başvuran ve/veya serviste takip edilen 18 yaş ve üzeri pregestasyonel diyabeti olan, gestasyonel diyabeti olan ve diyabeti olmayan gebeler dahil edildi. 18 yaşından küçük bireyler, kronik inflamatuar hastalığı olan gebeler, polikistik over sendromu, kardiyovasküler hastalığı olan, aktif enfeksiyon durumu ve beden kitle indeksi 40'tan büyük olan olan gebeler dahil edilmedi. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi kadın doğum ve iç hastalıkları polikliniğe başvuran ve/ veya servis takibi olan gebeler prospektif olarak tarandı ve çalışmaya uygun 124 hasta dahil edildi. Gebelik prognozu olarak erken doğum, sezaryen, fetal makrozomi, intrauterin gelişim geriliği, polihidroamnios, oligohidroamnios, preeklampsi, eklampsi ve diyabetik ketoasidoz, abortus, fetal exitus, maternal exitus değerlendirildi. Hastalarda poliklinik/servis takiplerinde rutinde bakılan tam kan sayımı, AKŞ(açlık kan şekeri), ALT(alanin aminotransferaz), AST(aspartat aminotransferaz), ALP(alkalin fosfataz), GGT(gama glutamil transferaz), total bilirubin, direkt bilirubin, üre, kreatinin, spot idrar mikroalbumin/kreatin, HbA1C, OGTT testinin yanısıra tarafımızca temin edilen asprosin kiti düzeyi çalışıldı. Gestasyonel ve pregestasyonel diyabetes mellitusu olan gebelerde plazma asprosin düzeyinin gebelik prognozu ile ilişkisi araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 124 hasta dahil edildi, bu hastaların 57 tanesi gestasyonel diyabeti olan(%46), 26 tanesi pregestasyonel diyabeti olan gebe(%21), 41 tanesi sağlıklı gebeden(%33,1) oluşmaktaydı. Çalışmanın istatistiksel analizi sonucunda asprosin düzeylerinde, pregestasyonel diyabette ve erken doğum varlığında istatistiksel olarak anlamlı şekilde yükseklik saptandı (p=0.002 & p=0.02, sırasıyla). Gebelik öncesi obezite, gebelik sırasında obezite, yoğun bakım yatışı, fetal makrozomi, intrauterin büyüme geriliği, sezaryen doğum, polihidramniyos, oligohidramniyos ve preeklampsi ile asprosin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. Asprosin düzeyi ile yaş, gebelik haftası, BMI, AKŞ, HbA1C, üre, kreatinin, Alanin aminotransferaz, Aspartat aminotransferaz, Alkalen Fosfataz, Gama Glutamil Transferaz, total bilirubin, hemoglobin, hematokrit, MCV, beyaz küre, trombosit, spot idrar mikroalbumin/kreatin arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Erken doğum görülen gebelerin asprosin düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0.02). Erken doğum görülenlerde aynı zamanda yoğun bakım yatışı ve intrauterin büyüme geriliği de istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla oranda saptandı (p<0.001 & p<0.001). Erken doğum ihtimalini diğer değişkenlerden bağımsız şekilde etkileyen değişkenleri saptamak için yaşa ek olarak p<0.10 olan değişkenler modele dahil edilerek binary lojistik regresyon analizi yapıldı. Erken doğum ihtimalini, artan her bir gebelik haftası artışı %19 azaltırken (OR: 0.81, %95 GA 0.69-0.95), pregestasyonel diyabet varlığı (normal gebeliğe göre) 7.5 kat arttırmaktaydı (OR: 7.53, %95 GA 1.57-36.10) Pregestayonel diyabeti olan gebelerde; erken doğum, yoğun bakım yatışı ve intrauterin büyüme geriliği istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek oranda görülmekteydi (p<0.001 & p<0.001 & p=0.004, sırasıyla). Pregestasyonel diyabeti olanlarda normal gebelik yaşayanlara ve gestasyonel diyabeti olanlara göre erken doğum ihtimali istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olarak görüldü (p<0.001). Sezaryen doğum ve polihidramniyos normal gebelik yaşayan gebelerde istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha az oranda görüldü (p=0.002 & p=0.01, sırasıyla). Açlık kan şekeri normal gebelik yaşayan grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0.001). Erken doğumu öngörebilecek asprosin düzeyi kesim noktasını saptayabilmek için ROC analizi yapıldı. Kesim noktası değeri 0.865 (ng/mL) olarak saptandı. (Eğri altında kalan alan 0.636, %95 güven aralığı 0.519-0.754 ve p=0.02 idi.) Sonuç: Çalışmamızın sonucuna göre serum asprosin düzeylerinde, pregestasyonel diyabette ve erken doğum varlığında istatistiksel olarak anlamlı şekilde yükseklik görülmekteydi. Pregestasyonel diyabeti olanlarda normal gebelik yaşayanlara ve gestasyonel diyabeti olanlara göre erken doğum ihtimali istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olarak görüldü. Erken doğum görülenlerde aynı zamanda yoğun bakım yatışı ve intrauterin büyüme geriliği de istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla oranda saptandı. Çalışmamızda pregestasyonel diyabeti olan gebelerde erken doğumu öngörebilecek asprosin düzeyi kesim noktasını saptayabilmek için ROC analizi yapıldı ve kesim noktası değeri 0.865 ng/mL olarak saptandı. Çalışmamızın sonucuna göre serum asprosin düzeyi pregestasyonel dm olan hastalarda erken doğum riskini öngörüyor olabilir fakat bulgularımızı teyit etmemiz için daha geniş hasta popülasyonlarında yapılmış çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, Pregestasyonel Diyabet, Asprosin, Biyobelirteç, Gebelik Komplikasyonları