COVİD-19 enfeksiyonu geçiren interstisyel akciğer hastalarında mortalite ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ŞAHİN
Danışman: Elif Yelda NİKSARLIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnterstisyel akciğer hastalıkları (İAH); benzer klinik, radyolojik ve fizyolojik ortak özelliklerin birlikte sınıflandırıldığı heterojen bir grup hastalıktır. Hastalık grubunun hem etyolojisinde hem de akut alevlenme dönemlerinde etken olabilen COVİD-19 gibi viral enfeksiyonlar, kötü prognoz ve mortalite ile ilişkilidir. Çalışmamızda COVİD-19 geçiren İAH tanılı hastalarda mortalite ve mortaliteyle ilişkili risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız retrospektif kesitsel olarak dizayn edilmiştir. Hastanemize 1 Mart 2020-30 Nisan 2022 tarihleri arasında başvurmuş, COVİD-19 geçiren İAH tanılı 144 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, primer tanı-tedavileri, laboratuvar ve radyolojik bulguları, solunum fonksiyon özellikleri ve mortalite durumları incelenmiştir. Bulgular: 144 hastanın yaş ortalaması 56,8±12,6 (30-90) yıl ve 79'u (%54,9) kadın, 65'i (%45,1) erkektir. İAH tanıları içinde 57'si (%39,6) sarkoidoz, 30'u (%20,8) hipersensitivite pnömonisi (HP), 20'si (%13,9) idiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), 14'ü (%9,7) bağ doku hastalığı ilişkili İAH (BDH-İAH), 11'i (%7,6) sınıflanmamış tip İAH ve 12'si (%8,3) diğer tanılara sahip hastalardır. Tüm hastaların mortalite oranı %16 iken İPF'lilerde %35, HP'lilerde %30, BDH-İAH'da %14,3 ve sarkoidozlularda %1,8 saptanmıştır. Hastaların 97'sinin (%67,4) eşlik eden komorbiditesi olup bu durum artmış mortalite ile ilişkili bulunmuştur (p=0,029). Hipertansiyonu veya kardiyak hastalığı olanlarda mortalite riskinin üç kat arttığı saptanmıştır. Erkek veya 65 yaş üstü hastaların mortalite riski artmıştır (sırasıyla p=0,01, p=0,023). Düşük %FEV1, %FVC, %DLCO ve 6DYT değerleri artmış mortalite riski ile ilişkilidir (sırasıyla p=0,043, p=0,007, p=0,010, p=0,006). Kan parametreleri içinde artmış ferritin, CRP, AST, kreatinin ve LDH değerleri mortalite ile ilişkili bulunmuştur (Tüm değerler için p<0,05). Sonuç: COVİD-19 geçiren İAH'lılarda mortalite oranı genel popülasyonun üzerinde olup en yüksek mortalite oranına sahip grup İPF'dir. BDH-İAH ve HP'de de yüksek oranlarda mortalite oranı saptanmış sarkoidozdaysa mortalite oranı genel popülasyona çok yakın bulunmuştur. Sarkoidoz hastalarının COVİD-19 mortalitesi açısından diğer İAH'lılara göre daha düşük riskli olduğu saptanmıştır. İleri yaş, erkek cinsiyet, hipertansiyon ve kronik kardiyak hastalığa sahip olma, düşük akciğer solunum fonksiyonu olması mortalite riskini arttıran durumlardır. Yükselmiş ferritin, CRP, AST, LDH ve kreatinin seviyeleri bu hastalarda mortalite için belirteç olabilir. Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Hipersensitivite Pnömonisi, İdiyopatik Pulmoner Fibrozis, İnterstisyel Akciğer Hastalıkları, Mortalite, Sarkoidoz.