Obstruktif uyku apne sendromu olan hastalarda işitsel olaya ilişkili endojen potansiyel tetkiki ile kognitif fonksiyonların ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA TÜRK
Danışman: Saime Füsun DOMAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obstruktif uyku apne sendromu (OUAS) birçok medikal problemlere eşlik etmekte veya neden olmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar OUAS hastalarında kognitif etkilenme olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda OUAS hastalarına nörokognitif testler ve işitsel olaya ilişkin endojen potansiyeller (OİEP) tetkiki uygularak OUAS'ta kognitif alanlarda etkilenen alanları saptamak ve PAP (positive airway pressure ) titrasyon tedavisi sonrasında kognitif testleri tekrarlayarak tedavinin düzeltici etkilerini araştırmayı planladık Yöntem: Çalışmamıza Eylül 2016 - Ekim 2017 tarihleri arasında Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Uyku Bozuklukları Tanı ve Tedavi Merkezinde yapılan polisomnografi sonrasında OUAS veya basit horlama tanısı alan olgular alınmıştır. AHI değerleri <5 olanlar basit horlama, 5-15 olanlar hafif OUAS, 15-30 olanlar orta düzeyde OUAS ve 30 üzeri olanlar ağır OUAS olarak kabul edildi. Çalışmamıza dahil edilme kriterlerine uygun 27 basit horlama, 25 hafif OUAS, 26 orta OUAS, 26 ağır OUAS lı hasta alınmıştır. Orta ve ağır OUAS grubunda titrasyon tedavisini 4 ay süreyle düzenli kullanan toplam 17 hasta 4. ay sonunda hem nörokognitif testlerle hem de işitsel OİEP tetkili ile tekrar değerlendirilmiştir. Tüm olgulara dikkat, bellek, dil, yürütücü işlevler, görsel ve mekansal işlevleri değerlendiren nöropsikolojik testlerde edilen değerler ile OİEP tetkikinde kayıtlanan N100, N200,P200 ve P300 latans ve amplitüd değerleri basit horlama ve OUAS hasta grupları arasında karşılaştırılmıştır. Tüm parametreler hastalık şiddetine göre gruplanan OUAS hastaları arasında farklılık olup olmadığı açısından incelenmiş olup CPAP titrasyon tedavisi sonrası düzelme varlığı açısından araştırılmıştır Bulgular: Basit horlama ile OUAS tanısı alan grup arasında uzun süreli mantıksal bellek ve N100 latans ortalama değerleri arasında testlerinde fark bulunmuş, diğer testlerde kontrol grubu ile OUAS grubu arasında fark saptanmamıştır (p<0,05). Hastalığın şiddetine göre değerlendirmelerde dikkatle ilişkili N100 latansve P100 değerinde kognitif testlerde yürütücü işlevleri ve uzun dönem belleği değerlendiren testlerde gruplar arası istatistiksel olarak farklılık bulunmuştur. Orta ve ağır OUAS grubundaki hastalar CPAP titrasyon tedavisi sonrası tekrar değerlendirildiğinde dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerin değerlendirildiği testlerde istatistiksel olarak anlamlı düzelme olduğu gözlenmiştir. Sonuçlar yapılan korelasyon testleriyle desteklenmektedir. Sonuç: OUAS lı hastalarda kognitif etkilenme özellikle dikkat, yürütücü işlevler ve bellek alanındadır. P300 testi uygulaması kolay, noninvazif bir testtir. Kognitif testlerde elde edilen değerler ile OİEP testlerinde elde edilen veriler arasında korelasyon saptanması OUAS hastalarında OİEP testinin kognitif değerlendirmede kullanılabilecek bir tanı ve takip aracı olabileceğini düşündürmektedir. Basit horlama grubuyla OUAS tanısı alan grup arasında bakılan parametrelerin birbirine yakın olması, AHİ şiddeti 5 in altında olup basit horlama tanısı alındığı dönemde de kognitif etkilenmenin olabilceğini düşündürmektedir. OUAS ta hem etkilenen kognitif alanların saptanması hem de titrasyon tedavisi ile elde edilebilecek düzelmenin gösterilebilmesi için sağlıklı kontrollerin eklendiği, daha fazla sayıda hastanın alındığı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir.