Acil cerrahide preoperatif erken uyarı skorunun postoperatif komplikasyonların erken tanımlanmasındaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN ŞAHİN
Danışman: Fatma Gülçin ŞENEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil cerrahi; instabil fizyoloji, yaş ve komorbid durumlar açısından oldukça fazla zorluk ve genellikle daha yüksek mortalite ve morbidite ile birliktedir. Riskli hastaların erken tespitini sağlayan skorlama sistemleri ile komplikasyonların erken aşamada tanınarak müdahale edilmesi sağlanır ve böylece iyileşme sürecide hızlandırılabilir. Bu çalışmada, acil olarak ameliyata alınan hastalarda preoperatif bakılan Erken Uyarı Skorunun (EUS) postoperatif komplikasyonların erken tanımlanmasındaki rolünü ve postopratif mortalite ile yoğun bakıma kabulü öngörebilme düzeyini incelemeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Etik Kurul Onayı, 25.08.2021 tarih ve 2021-08/1344 karar no ile alınmıştır. Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji SUAM'da, 01.09.2021 ile 01.10.2022 tarihleri arasında, acil olarak operasyona alınması planlanan 18 yaş ve üzeri toplam 311 hasta dâhil edildi. Hastaların preoperatif anestezi değerlendirmesi ve muayenesi sonrasında, Demografik veriler, preoperatif EUS, postoperatif döneme ait veriler ve postoperatif EUS, postoperatif 1 ve 3. gün Postoperatif Morbidite Skoru (POMS), hastanede yatış süresi ve mortalite kayıt altına alındı. Bulgular: Acil olarak ameliyata alınan hastaların postoperatif 1. gün %36.9'unda, postoperatif 3. gün %26.3'ünde morbidite geliştiği ve hastaların %5.1'inde mortalite geliştiği bulundu. Preoperatif EUS ve Postoperatif EUS ile POMS-1, POMS-3 ve Mortalite arasında anlamlı bir ilişkili olduğu (p<0,05); benzer şekilde 1. ve 3. gün POMS ile Mortalite arasında da anlamlı ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). POMS-1, POMS-3 ve Mortalite üzerine ortak olarak etki eden değişkenlerin; intraoperatif vazopresör kullanımı, intraoperatif transfüzyon yapılması, CYBÜ'de 24 saatten uzun kalış süresi ve CYBÜ'de solunum desteği ihtiyacının bulunması olarak saptandı. İntraoperatif vazodilatatör kullanımının ve ortalama hastane yatış süresinin 7 günden uzun olmasının hem POMS-1 hem de POMS-3'e etki eden değişkenler olduğu saptandı. CYBÜ'de inotrop desteği ve ortalama hastanede yatış süresinin 30 günden uzun olması ise Mortalite üzerine etkili değişkenlerdi. Sonuç: Preoperatif ve postoperatif EUS'nun, Mortalite ve postoperatif 1. ve 3. gün morbiditeleri ile ilişkili olduğu, ayrıca postoperatif morbidite gelişimi ile mortalite gelişimi arasında ilişki olduğunu saptadık. Acil operasyona alınacak riskli hastaların erken tanınması; preoperatif bakım kalitesini arttırabilir, sağlık hizmeti sunumunun çok daha etkili bir şekilde planlanmasını sağlayabilir, morbidite ve mortalitenin erken aşamada tanınarak müdahale edilmesine imkan tanıyabilir ve iyileşme sürecini hızlandırabilir.