Üst ekstremite ön kol cerrahilerinde genel anestezi ve infraklaviküler blok uygulamalarının oksidatif stres ve endotel disfonksiyonu üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KARALI
Danışman: Serdar DEMİRGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ:Bu çalışmanın amacı, üst ekstremite ön koloperasyonlarında uygulanan iki farklı anestezi yöntemi olan genel anestezi veinfraklaviküler bloğun,oksidatif stres ve endotel disfonksiyonu üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM:Prospektif gözlemsel vaka kontrol çalışması olarakplanlanan araştırmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve AraştırmaHastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza 18-65 yaş arası,vücut ağırlığı ≥45 kg olan, ASA (American Society of Anesthesiologists) skoru 1ve turnike eşliğinde üst ekstremite ön kol operasyonu planlanan106 hasta dahil edildi. Hastalar SPSS 21.0 programındaki 1:1 randomizasyon ile 2 gruba ayrıldı. Genel anestezi grubundan kan örneği alınamaması nedeniyle (n=2), hastaların 6.gün ölçümüne gelmemeleri nedeniyle (n=2) olmak üzere toplam 4 hasta; infraklaviküler blok grubundan cerrahi değişiklikler nedeniyle (n=2) olmak üzere 2 hasta çalışma dışı bırakıldı. Genel anestezi uygulanan hastalar Grup GA (n=49) ve infraklaviküler blok uygulanan hastalar Grup İB (n=51) olarak adlandırıldı. Her iki grupta brakial arterin akım aracılı dilatasyon (Flow Mediated Dilatation, FMD) ölçümleri, infraklaviküler blok ve genel anesteziindüksiyonundan önce(FMD1), operasyon sonrası 24.saat (FMD2) ve operasyon sonrası 6.gün (FMD3) olmak üzere üç farklı zaman noktasındagerçekleştirildi. Her iki gruptaki hastalardan infraklaviküler blok ve genel anesteziindüksiyonundan önce(T0), pnömatik turnikenin çıkarılmasından 1 dakika önce(T1), turnikenin çıkarılmasından 5 dakika sonra(T2) ve 20 dakika sonra(T3) olmak üzere toplam dört kez kan örnekleri alındı.Alınan kan örneklerinde malondialdehit (MDA), protein karbonil grupları (PC),ksantin oksidaz (XO) ve nitrik oksit (NO) düzeyi olmak üzere toplam dört laboratuvar parametresi değerlendirildi. BULGULAR:Gruplar yaş,cinsiyet dağılımı, vücut kitle indeksi (VKI) ve turnike süresi açısındanbenzerdi (p>0.05). Grup GA'da operasyon süresi GrupİB'yegöre yüksekti (p=0.0380). Zamana göre grup içi karşılaştırmalarda; Grup GA ve Grup İB'de,postoperatif 24. saatte ölçülen FMD2 değerleri, başlangıç FMD1 değerlerine göre anlamlı şekilde azalmıştı (p<0.0001, p<0.0001 sırasıyla). Postoperatif 6. gün ölçülen FMD3 değerleri,başlangıç FMD1 değerlerine göre düşüktü (p=0.0061, p=0.0169 sırasıyla). Postoperatif 6. günde ölçülen FMD3 değerlerinde, 24. saatte ölçülen FMD2 değerlerine göre artış olmasına rağmen bu artış istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p=0.1750, p=0.2621). Gruplar MDA değerleri açısından karşılaştırıldığında; T1, T2, T3 zaman noktalarında, Grup GA'da Grup İB'ye göre yüksekti (p=0.0007, p=0.0003, p=0.0059 sırasıyla). Grup GA' da MDA değerleri grup içi karşılaştırıldığında; T2' deki MDA değeri T0' a göre yüksekti (p=0.0435). Gruplar PC değerleri açısından karşılaştırıldığında; T1, T2, T3 zamannoktalarında, Grup GA' da Grup İB' ye göre yüksekti (p=0.0004, p<0.0001, p<0.0001 sırasıyla). Gruplar NO değerleri açısından karşılaştırıldığında; T1, T2, T3 zaman noktalarında, Grup GA' da Grup İB' ye göre yüksekti (p<0.0001, p<0.0001, p<0.0001 sırasıyla). Gruplar XO değerleri açısından karşılaştırıldığında;dört ölçüm noktasında da gruplar arasında fark yoktu (p=0.9740, p=0.3562, p=0.1284, p=0.7797 sırasıyla). T0'da ölçülen FMD1 değeri ile yaş ve VKI arasında anlamlı negatif korelasyon vardı (p<0.0001, p<0.0001 sırasıyla). Vücut kitle indeksi ile FMD1-FMD2 değişim ve FMD1-FMD3 değişim miktarı arasında anlamlı pozitif korelasyon vardı (p<0.0001, p<0.0001 sırasıyla) SONUÇ:Her iki hasta grubunda postoperatif 24. saatte ölçülen FMD2 değerlerinin başlangıç FMD1 değerlerine göre anlamlı derecede azalmış olduğunu, sonrasında postoperatif 6. günde ölçülen FMD3 değerinin artış gösterdiğini ancak hala bazal FMD1 değerine göre anlamlı derecede düşük olduğunu tespit ettik. Genel anestezi uygulanan hastalarda T1, T2, T3 zaman noktalarında MDA, PC ve NO değerleri infraklaviküler blok uygulanan hastalara göre yüksekti.Tüm bu bulgular bize infraklaviküler blok uygulamalarının, üst ekstremite cerrahisi sırasında oluşan iskemi reperfüzyon hasarına bağlı oksidatif stres ve endotel disfonksiyonunu engellemekte daha etkin olduğunu düşündürmektedir. ANAHTAR KELİMELER:akım aracılı dilatasyon, endotel disfonksiyonu, genel anestezi, infraklaviküler blok,iskemi reperfüzyon,oksidatif stres,turnike.